AI / LLM integratsiyasi — PHP bilan (0 dan ekspertgacha)¶

PHP ilovangizga sun'iy intellekt (AI) va katta til modellari (LLM) ni ulashni noldan o'rgatadigan to'liq qo'llanma. Oddiy "salom" so'rovidan boshlab — jonli oqim (streaming), strukturali JSON chiqish, function calling (tool use), agentlar, RAG (o'z hujjatlaringiz bo'yicha savol-javob), vektor bazalar va to'liq AI ilovani productionga chiqarishgacha. Amaliy kod Anthropic'ning rasmiy PHP SDK'si (Claude) asosida, lekin tushunchalar har qanday provayderga (OpenAI, Gemini, lokal modellar) ko'chiriladi.

🎯 Nega PHP'da AI? Dunyo saytlarining katta qismi PHP'da. AI'ni o'rganish uchun Python'ga o'tish shart emas — o'z PHP/Laravel loyihangizga aqlli chatbot, hujjat-yordamchi, kontent generatori yoki avtomatlashtirish qo'sha olasiz. Bu kitob sizni "AI nima?" dan to real AI ilovani ishga tushirishgacha olib boradi.

🎨 Har bob SVG diagrammalar bilan boyitilgan (jami 73 ta): LLM so'rov-javob oqimi, tool use sikli, agent loop, RAG quvuri, embedding va vektor qidiruv, prompt caching va boshqalar ko'z bilan ko'rib o'rganiladi.

💻 Hamma kod ishlatiladi. Kitobdagi PHP kod jonli PHP 8.4 + anthropic-ai/sdk muhitida php -l bilan sintaksis tekshiruvidan o'tgan; SDK klasslari va metod imzolari haqiqiy paketdan tasdiqlangan.

Bu kitob kim uchun?¶

Kitob shunday yozilganki, boshlovchi ham tushuna oladi — har tushuncha hayotiy o'xshatish bilan sodda tildan boshlanadi. Oxiriga borib siz ekspert darajadagi mavzularni (agentlar, RAG, vektor bazalar, xavfsizlik, baholash, production) ham egallaysiz.

Talab¶

Kerak	Daraja
PHP asoslari (o'zgaruvchi, funksiya, massiv, OOP, Composer)	Shart — kerak bo'lsa PHP kitobini o'qing
Laravel asoslari	Foydali (18-bob uchun) — Laravel kitobi
Ma'lumotlar bazasi asoslari (PostgreSQL)	Foydali (vektor baza bo'limi uchun)
AI/LLM bo'yicha oldindan bilim	Shart emas — 0 dan boshlaymiz
Anthropic API kaliti (yoki boshqa provayder)	Amaliyot uchun — 2-bobda olamiz

Qanday o'qish kerak¶

Boblarni tartib bilan o'qing — har qism oldingisiga tayanadi (asoslar → strukturali chiqish → tool/agent → RAG → professional).
Har misolni o'z loyihangizda terib, ishga tushirib ko'ring — AI'ni "his qilish" uchun shart.
Bob oxiridagi amaliy masalalarni o'zingiz yeching.
Oxirgi bobda hamma bilimni birlashtirib to'liq AI ilova quramiz.

I qism — Asoslar¶

#	Bob	Nima o'rganasiz
01	LLM nima va AI integratsiyasi nima	LLM nima, token, kontekst oynasi, qanday "o'ylaydi", API orqali integratsiya, provayderlar manzarasi.
02	Muhit va birinchi so'rov	PHP 8.4 + Composer, Anthropic SDK + Guzzle o'rnatish, API kalit (.env), birinchi `messages->create`.
03	Prompt muhandisligi asoslari	System vs user, aniq ko'rsatma, few-shot, rol berish, format so'rash, harorat/effort tushunchasi.
04	Suhbat va kontekst	Ko'p-burilishli suhbat, messages massivi, API stateless, kontekst oynasi, token sanash.
05	Streaming — jonli javob	`createStream`, SSE, foydalanuvchiga oqim ko'rsatish, PHP'da SSE endpoint.

II qism — Strukturali va ishonchli chiqish¶

#	Bob	Nima o'rganasiz
06	Strukturali chiqish (JSON)	`outputConfig` format, `StructuredOutputModel`, ma'lumot ajratish, klassifikatsiya, validatsiya.
07	Vision va hujjatlar	Rasm tahlili, PDF/hujjat, multimodal — rasm yuborish (base64/URL), hujjatdan ma'lumot olish.
08	Xatolar, qayta urinish va ishonchlilik	Xato turlari, rate limit, retry/backoff, timeout, fallback model, idempotentlik.

III qism — Tool use va agentlar¶

#	Bob	Nima o'rganasiz
09	Function calling (tool use) asoslari	Tool nima, ta'rif, model tool so'raydi — siz bajarib qaytarasiz, manual loop.
10	Tool runner va ko'p tool	`BetaRunnableTool` + `toolRunner`, avtomatik loop, bir nechta tool, real misol.
11	Agentlar qurish	Agent nima, agent loop, rejalashtirish, qachon agent kerak, xavfsizlik, inson-tasdiqlash.
12	MCP (Model Context Protocol)	MCP nima, server/tool, PHP'da MCP, mavjud MCP serverlar — AI'ni tashqi tizimlarga ulash standarti.

IV qism — RAG va bilim¶

#	Bob	Nima o'rganasiz
13	Embedding va semantik qidiruv	Embedding nima, vektor, o'xshashlik, embedding olish, semantik qidiruv g'oyasi.
14	Vektor bazalar	pgvector (PostgreSQL), vektor saqlash/qidirish, indeks, qachon vektor baza kerak.
15	RAG (Retrieval-Augmented Generation)	Hujjat → chunk → embed → saqlash → qidirish → prompt; to'liq RAG quvuri PHP'da.
16	Kesh va xarajat optimizatsiyasi	Prompt caching, token tejash, model tanlash (Opus/Sonnet/Haiku), Batch API, monitoring.

V qism — Frameworklar va arxitektura¶

#	Bob	Nima o'rganasiz
17	PHP GenAI frameworklari	LLPhant va Neuron AI — multi-provider abstraktsiya, qachon framework, qachon to'g'ridan SDK.
18	Laravel'ga integratsiya	AI xizmati, queue bilan asinxron, real misol (chatbot/yordamchi), Livewire/Blade bilan UI.
19	Boshqa provayderlar (OpenAI/Gemini/Ollama)	Provayder-agnostik kod, `openai-php/client`, Gemini, lokal Ollama, OpenAI-mos API, qachon qaysi.

VI qism — Professional daraja¶

#	Bob	Nima o'rganasiz
20	Xavfsizlik	Prompt injection, ma'lumot sizishi, API kalit himoyasi, kiritmaga ishonmaslik, PII, jailbreak.
21	Testlash va baholash	LLM kodini test qilish, mock, eval/baholash, LLM-as-judge, regress, sifat o'lchash.
22	Production va kuzatuv	Deploy, rate limit boshqaruvi, logging/observability, xarajat kuzatuvi, fallback, versiya.
23	Promptlarni boshqarish va ilg'or naqshlar	Prompt versiyalash, shablon, chain/pipeline, router, guardrails, structured workflow.

VII qism — Kapston¶

#	Bob	Nima o'rganasiz
24	Yakuniy loyiha: to'liq AI ilova	Real ilova 0 dan: hujjat-yordamchi (RAG) + tool + streaming + UI + xavfsizlik + deploy.

Versiya va texnologiyalar¶

Bu kitob PHP 8.4 va Anthropic rasmiy PHP SDK (anthropic-ai/sdk) asosida yozilgan; modellar — Claude Opus 4.8 / Sonnet 4.6 / Haiku 4.5 (2026). Tushunchalar provayderga bog'liq emas: 19-bobda OpenAI, Gemini, Ollama (lokal) va PHP GenAI frameworklari (LLPhant, Neuron AI) ko'rsatiladi.

$ composer require anthropic-ai/sdk guzzlehttp/guzzle
$ php -v
PHP 8.4.0

Muallif¶

Oqil Imomnazarov — ioqil.uz · Telegram · YouTube

Kitob bepul tarqatiladi (CC BY-NC-SA 4.0). Savdo qilish taqiqlanadi.