Tarkibga o'tish

18 β€” Laravel'ga integratsiya

⬅️ Oldingi: 17 β€” Frameworklar Β· 🏠 Kitob boshi Β· Keyingi: 19 β€” Boshqa provayderlar ➑️

Bu bobda: endigacha biz AI'ni alohida PHP skriptlarda o'rgandik. Endi uni haqiqiy Laravel ilovasiga professional tarzda joylashtiramiz. Siz AiService (toza service klass), uni service container'ga bog'lash, Controller + Route, streaming endpoint, eng muhimi β€” sekin so'rovni foydalanuvchini kuttirmasdan bajaradigan Queue (navbat) Job, suhbatlarni bazada saqlash, Eloquent model atributini AI bilan to'ldirish va oddiy Livewire chat UI'sini o'rganasiz. Oxirida hammasini birlashtirgan ishlaydigan "AI yordamchi" skeletini yig'amiz.

Nega Laravel'da AI? β€” "AI bir xizmatdir"

Tasavvur qiling, restoran ochdingiz. Sizda oshpaz bor β€” u taom tayyorlaydi. Lekin oshpaz mehmonni kutib olmaydi, hisob-kitobni ham yuritmaydi, idishni ham yuvmaydi. Uning bitta vazifasi bor: taom pishirish. Ofitsiant, kassir, oshxona β€” har biri o'z ishini qiladi, oshpazga faqat buyurtma yetkaziladi.

Laravel ilovangizda AI ham xuddi shunday oshpaz. Uning ishi β€” savolga aqlli javob berish. U brauzer so'rovini o'qimasligi, ma'lumotlar bazasi bilan ishlamasligi, foydalanuvchini autentifikatsiya qilmasligi kerak. Bularning hammasi Laravel'ning o'z qatlamlari (Controller, Model, Middleware) zimmasida. AI esa alohida, toza xizmat (service) bo'lib turadi va kerak bo'lganda chaqiriladi.

Bu bob β€” kitobning 1-16 boblaridagi bilimingizni (so'rov yuborish, streaming, strukturali chiqish, tool use, RAG) Laravel arxitekturasiga to'g'ri joylashtirish haqida. Yangi AI tushunchasi deyarli yo'q β€” biz bilganlarimizni toza, kengaytiriladigan, sinaladigan tarzda tashkil qilamiz.

Hayotiy o'xshatish. AiService β€” oshpaz. Controller β€” ofitsiant (buyurtmani oladi, taomni keltiradi). Queue Job β€” "katta to'y buyurtmasi": ofitsiant mehmonni kuttirmaydi, oshpaz uni fonda tayyorlaydi va tayyor bo'lganda xabar beradi. Ma'lumotlar bazasi β€” daftarcha: kim nima buyurtma qilgani yozib boriladi.

Laravel'da AI arxitekturasi: Controller, AiService, Anthropic SDK va Queue Job

Eslatma

Bu bob Laravel asoslarini bilasiz deb hisoblaydi (route, controller, Eloquent, service container, queue tushunchalari). Agar Laravel'ni hali bilmasangiz, avval Laravel kitobini ko'rib chiqing. Bu yerda Laravel 11/12 konvensiyalaridan foydalanamiz.

1. O'rnatish va konfiguratsiya

Avvalo Laravel loyihangizga Anthropic SDK'ni va Guzzle'ni o'rnatamiz. (2-bobdan eslang: SDK PSR-18 HTTP-mijoz talab qiladi, shuning uchun Guzzle shart.)

composer require anthropic-ai/sdk guzzlehttp/guzzle

API kalitni hech qachon kodga yozmaymiz. Laravel'da to'g'ri joy β€” .env fayli:

# .env faylida (bu fayl git'ga tushmaydi β€” .gitignore'da bo'ladi)
ANTHROPIC_API_KEY=sk-ant-...

Laravel konvensiyasiga ko'ra, .env qiymatlarini to'g'ridan-to'g'ri env() bilan faqat config fayllarida o'qiymiz, qolgan hamma joyda esa config() orqali. Sababi: production'da Laravel konfiguratsiyani keshlaydi (php artisan config:cache) β€” agar siz kod ichida env() ishlatsangiz, kesh yoqilgach null qaytadi. Buni eslab qoling, bu juda keng tarqalgan xato.

Shuning uchun kalitni config/services.php ga qo'shamiz (Laravel'da tashqi xizmatlar uchun standart joy):

// config/services.php
return [
    // ... boshqa xizmatlar (mailgun, stripe, ...) ...

    'anthropic' => [
        'key'   => env('ANTHROPIC_API_KEY'),
        'model' => env('ANTHROPIC_MODEL', 'claude-opus-4-8'),
    ],
];

Endi kodning istalgan joyida kalitni shunday o'qiymiz:

$kalit = config('services.anthropic.key');
$model = config('services.anthropic.model');

Ehtiyot bo'ling

Kod ichida env('ANTHROPIC_API_KEY') ishlatmang β€” faqat config(). .env'ni o'zgartirsangiz php artisan config:clear bilan keshni tozalang. Va .env faylini hech qachon git'ga yuklamang.

2. Service klass β€” toza arxitektura

Endi AI bilan ishlash mantig'ini bitta joyga jamlaymiz: AiService. Bu β€” bizning "oshpazimiz". Hamma AI chaqiruvlari shu yerdan o'tadi.

Hayotiy o'xshatish. AiService β€” uy elektr shchitidagi yagona kalit. Butun uyni bitta joydan boshqarasiz. Ertaga "oshpaz"ni almashtirmoqchi bo'lsangiz (masalan Claude o'rniga boshqa model), faqat shu yerni o'zgartirasiz β€” Controller, Job, Livewire'ga tegmaysiz.

Service klass app/Services papkasida turadi. Uni qo'lda yaratamiz (app/Services/AiService.php):

<?php

namespace App\Services;

use Anthropic\Client;

final class AiService
{
    // Client'ni tashqaridan (konstruktor orqali) olamiz β€” bu "dependency injection".
    // Service o'zi Client yaratmaydi, kim chaqirsa tayyorini beradi (sinash osonlashadi).
    public function __construct(private Client $client) {}

    /**
     * Oddiy savol-javob: matn so'rab, matn javob qaytaradi.
     */
    public function sora(string $savol, ?string $tizim = null): string
    {
        // create() nomli argumentlarini massiv ko'rinishida yig'amiz (system ixtiyoriy)
        $params = [
            'model'     => config('services.anthropic.model'),
            'maxTokens' => 1024,
            'messages'  => [['role' => 'user', 'content' => $savol]],
        ];
        if ($tizim !== null) {
            $params['system'] = $tizim;   // system prompt β€” modelga rol/ko'rsatma
        }

        $message = $this->client->messages->create(...$params);

        // Javob bloklaridan faqat matnni yig'amiz
        $matn = '';
        foreach ($message->content as $block) {
            if ($block->type === 'text') {
                $matn .= $block->text;
            }
        }
        return $matn;
    }

    /**
     * Streaming: javobni bo'lak-bo'lak (token) qaytaradigan generator (5-bob).
     */
    public function streaming(string $savol): \Generator
    {
        $stream = $this->client->messages->createStream(
            model:     config('services.anthropic.model'),
            maxTokens: 1024,
            messages:  [['role' => 'user', 'content' => $savol]],
        );

        foreach ($stream as $event) {
            if ($event->type === 'content_block_delta'
                && ($event->delta->type ?? '') === 'text_delta') {
                yield $event->delta->text;   // har bo'lakni chaqiruvchiga uzatamiz
            }
        }
    }
}

Diqqat qiling: AiService Laravel'ni deyarli bilmaydi β€” u faqat config() helper'ini ishlatadi va SDK Client'iga tayanadi. Bu uni mustaqil va sinaladigan qiladi.

Maslahat

messages->create(...$params) β€” bu PHP spread operatori (...). Massiv kalitlari (model, maxTokens, messages, system) nomli argumentlarga aylanadi. Shuning uchun systemni shartli qo'sha olamiz. Bu β€” grounding 5.3'dagi nomli argumentlarni dinamik yig'ishning toza usuli.

extract() (strukturali ajratish β€” 6-bob) kabi metodlarni ham shu klassga qo'shishingiz mumkin: outputConfig: ['format' => Maqola::class] bilan. Klass kengaytiriladi, lekin har bir metod bitta aniq vazifani bajaradi.

3. Service container'ga bog'lash

Hozir muammo bor: AiService konstruktori Client so'raydi, lekin Laravel Clientni qanday yasashni (API kalit bilan) bilmaydi. Buni Laravel'ning service container'iga o'rgatamiz.

Hayotiy o'xshatish. Service container β€” bu zavod menejeri. "Menga AiService kerak" desangiz, u avtomatik kerakli qismlarni (Client, kalit) yig'ib, tayyor AiService'ni beradi. Siz har safar qo'lda yig'ishingiz shart emas.

Bog'lashni app/Providers/AppServiceProvider.php'ning register() metodida qilamiz. Singleton sifatida bog'laymiz β€” ya'ni butun so'rov davomida bitta nusxa yaratiladi va qayta ishlatiladi (har chaqiruvda yangi Client yasash shart emas):

<?php

namespace App\Providers;

use Anthropic\Client;
use App\Services\AiService;
use Illuminate\Support\ServiceProvider;

class AppServiceProvider extends ServiceProvider
{
    public function register(): void
    {
        // AiService so'ralganda β€” uni kalitli Client bilan yasab beramiz (bir marta).
        $this->app->singleton(AiService::class, function ($app) {
            $client = new Client(apiKey: config('services.anthropic.key'));
            return new AiService($client);
        });
    }

    public function boot(): void
    {
        //
    }
}

Endi Laravel'ning istalgan joyida β€” Controller, Job, Livewire komponent, Artisan buyruq β€” AiService'ni konstruktor yoki metod orqali so'rasangiz, container uni tayyor holda beradi. Buni avtomatik inject (autowiring) deyiladi:

// Masalan, Controller konstruktorida:
public function __construct(private AiService $ai) {}
// Laravel $ai'ni o'zi yasab beradi β€” kalit bilan, tayyor.

Eslatma

singleton bilan bind farqi: bind har so'raganda yangi nusxa yasaydi; singleton esa bittani qayta ishlatadi. AiService holatsiz (stateless) bo'lgani uchun singleton mos va biroz tejamkor.

4. Controller va Route β€” AI endpoint

Endi AI'ga so'rov qabul qiladigan endpoint yasaymiz. Controller'ning vazifasi sodda: so'rovni tekshir β†’ AiService'ni chaqir β†’ javobni qaytar. AI mantig'i unda yo'q β€” u faqat "ofitsiant".

app/Http/Controllers/ChatController.php:

<?php

namespace App\Http\Controllers;

use App\Services\AiService;
use Illuminate\Http\Request;
use Illuminate\Http\JsonResponse;

class ChatController extends Controller
{
    // AiService konstruktorga inject qilinadi (3-bo'limdagi singleton'dan keladi)
    public function __construct(private AiService $ai) {}

    public function sora(Request $request): JsonResponse
    {
        // 1) Kirishni tekshiramiz β€” bo'sh yoki haddan tashqari uzun so'rovni rad etamiz
        $validated = $request->validate([
            'savol' => ['required', 'string', 'min:1', 'max:4000'],
        ]);

        // 2) AiService'ni chaqiramiz (oshpazga buyurtma)
        $javob = $this->ai->sora(
            savol: $validated['savol'],
            tizim: 'Sen foydali yordamchisan. Doim o\'zbek tilida, qisqa va aniq javob ber.',
        );

        // 3) JSON javob qaytaramiz
        return response()->json([
            'savol' => $validated['savol'],
            'javob' => $javob,
        ]);
    }
}

Route'ni routes/web.php (yoki API uchun routes/api.php) ga qo'shamiz:

use App\Http\Controllers\ChatController;

Route::post('/chat', [ChatController::class, 'sora'])->name('chat.sora');

Ko'rib turganingizdek, Controller juda yupqa (thin). Hamma og'ir ish AiService'da. Bu β€” toza Laravel arxitekturasining belgisi.

Ehtiyot bo'ling

AI so'rovi sekin bo'lishi mumkin (bir necha soniya). Agar javob darhol kerak bo'lsa, sinxron (yuqoridagi kabi) yaxshi. Lekin uzun tahlil/generatsiya uchun foydalanuvchini kuttirish yomon tajriba β€” buni 7-bo'limda Queue bilan hal qilamiz.

5. Streaming Laravel'da β€” jonli javob

5-bobda streaming'ni o'rgangandik: javob bo'lak-bo'lak keladi, foydalanuvchi "yozilayotgan" matnni real vaqtda ko'radi (xuddi ChatGPT kabi). Laravel'da buni response()->stream(...) bilan, SSE (Server-Sent Events) formatida beramiz.

Hayotiy o'xshatish. Oddiy javob β€” pochta xati: hammasi tayyor bo'lguncha kutasiz, keyin to'liq olasiz. Streaming β€” telefon suhbati: gap aytilgani sari eshitasiz, oxirini kutmaysiz.

ChatController'ga streaming metodini qo'shamiz:

use Symfony\Component\HttpFoundation\StreamedResponse;

public function streaming(Request $request): StreamedResponse
{
    $validated = $request->validate([
        'savol' => ['required', 'string', 'max:4000'],
    ]);

    return response()->stream(function () use ($validated) {
        // AiService streaming generatorini aylantiramiz
        foreach ($this->ai->streaming($validated['savol']) as $bolak) {
            // SSE formati: "data: <matn>\n\n"
            echo 'data: ' . json_encode(['matn' => $bolak]) . "\n\n";

            // Bufferni darhol brauzerga uzatamiz (kutmasdan)
            ob_flush();
            flush();
        }
        // Tugaganini bildiramiz
        echo "data: [DONE]\n\n";
    }, 200, [
        'Content-Type'      => 'text/event-stream',
        'Cache-Control'     => 'no-cache',
        'X-Accel-Buffering' => 'no',   // nginx bufferlamasin
    ]);
}

Route:

Route::post('/chat/stream', [ChatController::class, 'streaming'])->name('chat.stream');

Brauzer tomonida JavaScript EventSource yoki fetch bilan text/event-stream'ni o'qiydi va har "data:" bo'lagini ekranga qo'shib boradi.

Maslahat

Streaming'da php artisan serve ba'zan bufferlaydi. Production'da nginx/php-fpm sozlamalari (fastcgi_buffering off;) muhim. X-Accel-Buffering: no sarlavhasi nginx'ga oqimni darhol uzatishni aytadi.

6. Queue bilan asinxron β€” eng muhim qism

Mana eng amaliy va muhim bo'lim. Tasavvur qiling: foydalanuvchi 50 sahifalik hujjat yuborib "buni qisqacha tahlil qil" deydi. Bu AI uchun 20-40 soniya ketishi mumkin. Agar buni Controller ichida sinxron qilsangiz:

  • Foydalanuvchi 40 soniya oq ekranga qarab kutadi (yomon!);
  • HTTP so'rov timeoutga uchrashi mumkin (server 30s da uzadi);
  • Server bir so'rov bilan "band" bo'lib qoladi.

Yechim β€” Queue (navbat). So'rovni darhol qabul qilamiz, og'ir ishni fonda (background) bajaramiz, foydalanuvchiga esa "qabul qilindi, tayyor bo'lganda ko'rsatamiz" deymiz.

Hayotiy o'xshatish. Kimyoviy tozalash (ximchistka) ga ko'ylak topshirasiz. Sizni tozalanguncha do'konda ushlab turishmaydi β€” kvitansiya berib, "ertaga keling" deyishadi. Tozalash fonda bo'ladi. Queue β€” aynan shu kvitansiya tizimi.

Asinxron AI: foydalanuvchi kutmaydi, sekin so'rov fonda bajariladi

Job yaratish

Artisan bilan Job klassini yasaymiz:

php artisan make:job AiTahlilJob

Bu app/Jobs/AiTahlilJob.php faylini yaratadi. Uni to'ldiramiz. Job β€” "fonda bajariladigan bitta vazifa". Unga kerakli ma'lumotni (matn, foydalanuvchi ID) konstruktor orqali beramiz, og'ir ishni esa handle() metodida bajaramiz:

<?php

namespace App\Jobs;

use App\Models\Tahlil;
use App\Services\AiService;
use Illuminate\Bus\Queueable;
use Illuminate\Contracts\Queue\ShouldQueue;
use Illuminate\Foundation\Bus\Dispatchable;
use Illuminate\Queue\InteractsWithQueue;
use Illuminate\Queue\SerializesModels;

class AiTahlilJob implements ShouldQueue
{
    use Dispatchable, InteractsWithQueue, Queueable, SerializesModels;

    // Job qancha urinishda qayta ishlatilsin va har biri necha soniyada timeout bo'lsin
    public int $tries = 3;       // xato bo'lsa 3 marta urinadi
    public int $timeout = 120;   // bitta ish 120 soniyagacha (uzun AI uchun)

    // Kerakli ma'lumotni konstruktorda olamiz (bu navbatga serializatsiya bo'ladi)
    public function __construct(
        public int $tahlilId,
        public string $matn,
    ) {}

    /**
     * Bu metod fonda (worker tomonidan) bajariladi.
     * AiService konstruktorga emas, handle()'ga inject qilinadi β€” Laravel uni
     * container'dan o'zi yasab beradi.
     */
    public function handle(AiService $ai): void
    {
        // 1) Og'ir AI ishi β€” fonda, foydalanuvchi buni kutmaydi
        $natija = $ai->sora(
            savol: "Quyidagi matnni qisqacha (3-5 gap) tahlil qil:\n\n" . $this->matn,
            tizim: 'Sen tahlilchisan. O\'zbek tilida aniq xulosa ber.',
        );

        // 2) Natijani bazaga yozamiz β€” foydalanuvchi keyin shu yozuvni ko'radi
        $tahlil = Tahlil::find($this->tahlilId);
        if ($tahlil !== null) {
            $tahlil->update([
                'natija' => $natija,
                'holat'  => 'tayyor',
            ]);
        }

        // 3) (Ixtiyoriy) real-vaqt bildirish: broadcast/notification yuborish mumkin
        //    broadcast(new TahlilTayyor($tahlil));
    }
}

Eslatma

handle(AiService $ai) β€” Laravel metod injeksiyasi. Job navbatga saqlanganda faqat konstruktor xossalari (tahlilId, matn) serializatsiya bo'ladi; AiService esa worker ishga tushganda container'dan yangi yasaladi. Shuning uchun AiService'ni konstruktorga emas, handle()'ga so'raymiz.

Job'ni dispatch qilish (Controller'dan)

Endi Controller og'ir ishni o'zi qilmaydi β€” Job'ni navbatga tashlaydi (dispatch) va darhol javob qaytaradi:

// ChatController (yoki alohida TahlilController) ichida:
use App\Jobs\AiTahlilJob;
use App\Models\Tahlil;

public function tahlilBoshla(Request $request)
{
    $validated = $request->validate([
        'matn' => ['required', 'string', 'max:50000'],
    ]);

    // 1) "Kvitansiya" yozuvini yaratamiz β€” holati "kutilmoqda"
    $tahlil = Tahlil::create([
        'user_id' => $request->user()?->id,
        'matn'    => $validated['matn'],
        'holat'   => 'kutilmoqda',
    ]);

    // 2) Og'ir ishni navbatga tashlaymiz β€” bu DARHOL qaytadi (kutmaydi!)
    AiTahlilJob::dispatch($tahlil->id, $validated['matn']);

    // 3) Foydalanuvchiga "qabul qilindi" deymiz (HTTP 202 Accepted)
    return response()->json([
        'tahlil_id' => $tahlil->id,
        'holat'     => 'kutilmoqda',
        'xabar'     => 'So\'rovingiz qabul qilindi. Tayyor bo\'lganda ko\'rsatiladi.',
    ], 202);
}

Foydalanuvchi keyin holatni so'rab turadi (polling) yoki broadcast orqali tayyor bo'lganda xabar oladi. Eng muhimi β€” u kutib o'tirmaydi.

Worker'ni ishga tushirish

Navbatdagi Job'lar o'z-o'zidan bajarilmaydi β€” ularni worker (ishchi jarayon) bajaradi:

# Lokal sinash uchun:
php artisan queue:work

# Aniq navbatni va urinishni belgilab:
php artisan queue:work --tries=3 --timeout=120

.env'da navbat drayverini tanlaysiz (QUEUE_CONNECTION): lokal uchun database (oddiy), production uchun redis (tez). database drayveri uchun php artisan queue:table + migratsiya kerak.

Ehtiyot bo'ling

Production'da worker doim ishlab turishi kerak β€” buni Supervisor (Linux) yoki Laravel Horizon (Redis bilan) boshqaradi. Kod o'zgartirsangiz php artisan queue:restart bilan worker'larni qayta yuklang, aks holda eski kod ishlayveradi.

Maslahat

AI Job'lari uchun $timeoutni model javobidan uzunroq qo'ying (masalan 120s), $triesni esa 2-3 ga β€” rate limit (429) yoki vaqtincha xato bo'lsa SDK va Job qayta urinadi. Xatoni failed() metodida ushlab, yozuv holatini 'xato' ga o'zgartiring.

7. UI β€” Livewire bilan chat interfeysi

Endi foydalanuvchi ko'radigan qismni yasaymiz. Eng oson yo'l β€” Livewire (Laravel'ning interaktiv komponent kutubxonasi): JavaScript yozmasdan, PHP komponentda jonli interfeys. (Agar Livewire'ni bilmasangiz β€” Laravel-Livewire kitobiga qarang; bu yerda kontseptual skelet beramiz.)

Hayotiy o'xshatish. Livewire β€” bu "PHP bilan yozilgan jonli forma". Tugma bosilganda sahifa qayta yuklanmaydi β€” faqat kerakli qism yangilanadi, lekin mantiq baribir PHP'da qoladi.

Komponent yasaymiz:

php artisan make:livewire Chat

Komponent klassi (app/Livewire/Chat.php). AiService bu yerga ham inject qilinadi β€” boot() yoki metod orqali:

<?php

namespace App\Livewire;

use App\Services\AiService;
use App\Models\Suhbat;
use Livewire\Component;

class Chat extends Component
{
    public string $savol = '';        // input'ga bog'lanadi (wire:model)
    public array  $xabarlar = [];     // ekrandagi suhbat tarixi

    public function yubor(AiService $ai): void
    {
        // Kirishni tekshiramiz
        $this->validate([
            'savol' => ['required', 'string', 'min:1', 'max:4000'],
        ]);

        $savol = $this->savol;
        $this->savol = '';                          // input'ni tozalaymiz
        $this->xabarlar[] = ['rol' => 'user', 'matn' => $savol];

        // AiService'ni chaqiramiz (sinxron β€” qisqa savol uchun mos)
        $javob = $ai->sora($savol, 'Sen foydali yordamchisan. O\'zbek tilida javob ber.');

        $this->xabarlar[] = ['rol' => 'ai', 'matn' => $javob];

        // (Ixtiyoriy) suhbatni bazaga saqlash (9-bo'lim)
        Suhbat::create([
            'user_id' => auth()->id(),
            'savol'   => $savol,
            'javob'   => $javob,
        ]);
    }

    public function render()
    {
        return view('livewire.chat');
    }
}

Blade shabloni (resources/views/livewire/chat.blade.php) β€” oddiy chat ko'rinishi:

<div>
    {{-- Suhbat tarixi --}}
    <div class="suhbat">
        @foreach ($xabarlar as $x)
            <div class="xabar {{ $x['rol'] }}">
                <strong>{{ $x['rol'] === 'user' ? 'Siz' : 'AI' }}:</strong>
                {{ $x['matn'] }}
            </div>
        @endforeach
    </div>

    {{-- Savol kiritish formasi --}}
    <form wire:submit="yubor">
        <input type="text" wire:model="savol" placeholder="Savolingizni yozing..." />
        <button type="submit" wire:loading.attr="disabled">Yuborish</button>

        {{-- AI o'ylayotganda ko'rsatiladi --}}
        <span wire:loading>AI o'ylayapti...</span>
    </form>

    {{-- Validatsiya xatosi --}}
    @error('savol') <p class="xato">{{ $message }}</p> @enderror
</div>

Endi sahifaga <livewire:chat /> yozsangiz β€” ishlaydigan chat! Tugma bosilganda yubor() ishlaydi, AI javobi keladi va ekranga qo'shiladi β€” sahifa qayta yuklanmaydi.

Eslatma

Bu sinxron Livewire chaqiruvi β€” qisqa savollar uchun yaxshi. Uzun ish yoki streaming kerak bo'lsa, Job (6-bo'lim) + wire:poll (holatni so'rab turish) yoki broadcast bilan birlashtiring. Blade+vanilla JS (fetch + SSE) yo'li ham bor β€” 5-bo'limdagi streaming endpoint'ni ishlatadi.

8. Ma'lumotlar bazasi β€” suhbatlarni saqlash

Yaxshi chat ilovasi suhbatlarni eslab qoladi: foydalanuvchi tarixini ko'rishi, davom ettirishi mumkin. Buni Eloquent model + migratsiya bilan qilamiz.

Hayotiy o'xshatish. Suhbat jadvali β€” chatning daftari: kim, qachon, nima so'radi va AI nima javob berdi β€” hammasi yozib boriladi.

Model va migratsiyani birga yasaymiz:

php artisan make:model Suhbat -m

Migratsiya (database/migrations/...create_suhbats_table.php):

public function up(): void
{
    Schema::create('suhbats', function (Blueprint $table) {
        $table->id();
        $table->foreignId('user_id')->nullable()->constrained()->cascadeOnDelete();
        $table->text('savol');
        $table->longText('javob');
        $table->unsignedInteger('kirish_token')->nullable();   // xarajat kuzatuvi (16-bob)
        $table->unsignedInteger('chiqish_token')->nullable();
        $table->timestamps();
    });
}

Model (app/Models/Suhbat.php):

<?php

namespace App\Models;

use Illuminate\Database\Eloquent\Model;
use Illuminate\Database\Eloquent\Relations\BelongsTo;

class Suhbat extends Model
{
    // Massiv bilan yaratishga ruxsat berilgan ustunlar
    protected $fillable = [
        'user_id', 'savol', 'javob', 'kirish_token', 'chiqish_token',
    ];

    // Har suhbat bitta foydalanuvchiga tegishli
    public function user(): BelongsTo
    {
        return $this->belongsTo(User::class);
    }
}

Migratsiyani ishga tushiramiz:

php artisan migrate

Endi suhbatni saqlash va o'qish oddiy Eloquent:

// Saqlash:
Suhbat::create([
    'user_id' => auth()->id(),
    'savol'   => $savol,
    'javob'   => $javob,
]);

// Foydalanuvchi tarixini olish (oxirgilar avval):
$tarix = Suhbat::where('user_id', auth()->id())
    ->latest()
    ->limit(50)
    ->get();

Maslahat

kirish_token/chiqish_token ustunlarini AI javobining usage ma'lumotidan to'ldiring (16-bobdagi xarajat hisoblash). Shunda har foydalanuvchi qancha AI "iste'mol qilgan"ini va sizga qancha turganini bilasiz.

9. Eloquent + AI β€” atributni avtomatik to'ldirish

Ko'p hollarda AI'ni "fon"da ishlatish qulay: masalan, blog posti saqlanganda uning qisqa xulosasini AI avtomatik yozsin. Bunda foydalanuvchi hech narsa qilmaydi β€” model saqlangani zahoti AI ishga tushadi.

Buning toza yo'li β€” Eloquent observer (kuzatuvchi): model hodisalariga (yaratilganda, yangilanganda) "quloq soladi".

Hayotiy o'xshatish. Observer β€” kotib. Hujjat (post) yaratilishi bilan kotib avtomatik unga qisqacha annotatsiya yozadi. Yozuvchi buni so'rashi shart emas β€” o'z-o'zidan bo'ladi.

Observer yasaymiz:

php artisan make:observer PostObserver --model=Post

app/Observers/PostObserver.php ichida β€” post yaratilganda xulosa Job'ini dispatch qilamiz (AI sekin bo'lgani uchun fonda!):

<?php

namespace App\Observers;

use App\Models\Post;
use App\Jobs\PostXulosaJob;

class PostObserver
{
    // Post bazaga yangi yozilganda chaqiriladi
    public function created(Post $post): void
    {
        // Xulosani to'g'ridan-to'g'ri bu yerda EMAS β€” fonda Job orqali yozamiz
        // (saqlash sekin bo'lmasligi va so'rov tez tugashi uchun)
        PostXulosaJob::dispatch($post->id);
    }
}

PostXulosaJob (6-bo'limdagi Job qolipida) AiService bilan xulosa yozadi va postni yangilaydi:

public function handle(AiService $ai): void
{
    $post = Post::find($this->postId);
    if ($post === null) {
        return;
    }

    $xulosa = $ai->sora(
        savol: "Quyidagi maqolaga 1-2 gaplik qisqa xulosa yoz:\n\n" . $post->matn,
        tizim: 'Sen muharrirsan. Qisqa, jozibali xulosa yoz. O\'zbek tilida.',
    );

    $post->update(['xulosa' => $xulosa]);
}

Observer'ni AppServiceProvider'ning boot() metodida ro'yxatdan o'tkazamiz (Laravel 11/12'da Post modeliga #[ObservedBy(PostObserver::class)] atributini ham qo'yish mumkin):

use App\Models\Post;
use App\Observers\PostObserver;

public function boot(): void
{
    Post::observe(PostObserver::class);
}

Ehtiyot bo'ling

AI chaqiruvini observer ichida to'g'ridan-to'g'ri qilmang β€” model saqlash juda sekinlashadi va xato bo'lsa saqlash ham buziladi. Doim Job orqali fonda qiling. AI β€” sekin va ishonchsiz tashqi xizmat; uni asosiy oqimdan ajrating.

Boshqa provayderda

Bu arxitektura (Service + Provider + Job + Observer) provayderga bog'liq emas. Claude o'rniga OpenAI yoki lokal model ishlatmoqchi bo'lsangiz, faqat AiService ichini o'zgartirasiz β€” Controller, Job, Observer'ga tegmaysiz. 19-bobda buni ko'ramiz.

10. To'liq misol β€” "AI yordamchi" skeleti

Endi hammasini birlashtiramiz. Quyida β€” kichik, lekin to'liq "AI yordamchi" oqimi: foydalanuvchi savol beradi, qisqa savolga darhol javob oladi, uzun tahlilni esa fonda Job bajaradi, hamma suhbat saqlanadi.

To'liq chat oqimi: Livewire UI, route, AiService, Claude, javob va DB saqlash

Qismlarni eslaylik (har biri yuqorida batafsil):

Qism Fayl Vazifa
Konfiguratsiya config/services.php API kalit + model (config() orqali)
Service app/Services/AiService.php AI chaqiruvlari (sora, streaming)
Provider AppServiceProvider::register() AiService'ni singleton bog'lash
Controller app/Http/Controllers/ChatController.php Validatsiya + AiService chaqirish
Job app/Jobs/AiTahlilJob.php Sekin ishni fonda bajarish
Model app/Models/Suhbat.php Suhbatni saqlash
UI app/Livewire/Chat.php Foydalanuvchi interfeysi

Toza arxitekturaning afzalligi. E'tibor bering: AI mantig'i faqat bitta joyda β€” AiService'da. Controller, Job, Livewire, Observer β€” hammasi shuni chaqiradi. Bu degani:

  • Almashtirish oson: modelni yoki hatto provayderni o'zgartirsangiz, faqat AiService'ga tegasiz.
  • Sinash oson: testda AiService'ni "soxta" (mock) bilan almashtirib, API'ga real bormay sinaysiz (21-bob).
  • Xavfsiz: API kalit bitta joyda (config), kodda hech qachon yozilmagan.
  • Tez: sekin so'rovlar foydalanuvchini kuttirmaydi (Queue), tez so'rovlar darhol javob beradi.

Oqim qisqacha:

  1. Foydalanuvchi Livewire chatda savol yozadi β†’ yubor().
  2. Komponent validatsiya qiladi, AiService'ni chaqiradi (qisqa savol β†’ darhol).
  3. AiService Claude'ga so'rov yuboradi (messages->create), javobni qaytaradi.
  4. Javob ekranga chiqadi va Suhbat modeliga saqlanadi.
  5. Agar so'rov uzun bo'lsa (masalan hujjat tahlili) β†’ AiTahlilJob::dispatch() β†’ fonda bajariladi β†’ tayyor bo'lganda foydalanuvchi ko'radi.
// Eng qisqa "ishlaydigan" yadro (Livewire komponentdan):
public function yubor(AiService $ai): void
{
    $this->validate(['savol' => ['required', 'string', 'max:4000']]);

    $javob = $ai->sora($this->savol, 'Sen yordamchisan. O\'zbek tilida javob ber.');

    $this->xabarlar[] = ['rol' => 'user', 'matn' => $this->savol];
    $this->xabarlar[] = ['rol' => 'ai',   'matn' => $javob];

    Suhbat::create([
        'user_id' => auth()->id(),
        'savol'   => $this->savol,
        'javob'   => $javob,
    ]);

    $this->savol = '';
}

Misol

Bu skeletni kengaytirib, RAG (15-bob) qo'shsangiz β€” "o'z hujjatlaringiz bo'yicha javob beruvchi yordamchi" bo'ladi: AiService savoldan oldin tegishli hujjatlarni vektor bazadan (14-bob) topib, kontekstga qo'shadi. Arxitektura o'zgarmaydi β€” faqat AiService ichida bir qadam ko'payadi.

Xulosa

  • AI β€” bir xizmat (service). Laravel'da AI mantig'ini alohida AiService klassiga jamlang; Controller/Job/UI faqat uni chaqirsin. Bu β€” toza, sinaladigan, almashtiriladigan arxitektura.
  • Konfiguratsiya to'g'ri joyda. API kalit .env β†’ config/services.php β†’ kodda config('services.anthropic.key'). Kod ichida env() ishlatmang (config kesh null qaytaradi).
  • Service container. AiService'ni AppServiceProvider'da singleton bilan bog'lang; Laravel uni avtomatik (autowiring) inject qiladi β€” Controller, Job, Livewire'ga.
  • Controller yupqa bo'lsin. Validatsiya + AiService chaqirish + javob. AI mantig'i unda emas.
  • Sekin so'rov = Queue. Uzun tahlil/generatsiyani Job bilan fonda bajaring (dispatch()); foydalanuvchini kuttirmang. Natijani DB'ga yozing yoki broadcast qiling.
  • Eloquent bilan saqlang. Suhbatlarni model+migratsiya bilan saqlang, foydalanuvchiga bog'lang; token sonini ham yozing (xarajat kuzatuvi).
  • Observer + Job bilan avtomatlashtiring. Model atributini (post xulosasi) AI bilan avtomatik to'ldiring β€” lekin doim fonda Job orqali, observer ichida to'g'ridan-to'g'ri emas.
  • Provayder-agnostik. Butun arxitektura provayderdan mustaqil β€” modelni/provayderni almashtirsangiz faqat AiService o'zgaradi (19-bob).

Amaliy mashqlar

  1. AiService yarating. Yangi (yoki mavjud) Laravel loyihada app/Services/AiService.php klassini yozing: sora() va streaming() metodlari bilan. Uni AppServiceProvider'da singleton qilib bog'lang va kalitni config/services.php'dan o'qing. Bitta Artisan buyruq (php artisan make:command) yoki tinker bilan sora()ni sinab ko'ring.

  2. Asinxron Job. AiTahlilJob yarating: konstruktorda matn va yozuv ID'sini oling, handle(AiService $ai)'da uzun matnni tahlil qiling va natijani bazaga yozing. $tries va $timeoutni belgilang. Controller'dan dispatch() qilib, php artisan queue:work bilan ishlatib ko'ring.

  3. Chat endpoint. POST /chat route va ChatController::sora() yozing: $request->validate bilan savolni tekshiring (max:4000), AiService'ni chaqiring, JSON javob qaytaring. Bo'sh va haddan tashqari uzun so'rovlar to'g'ri rad etilishini sinang.

  4. Suhbat saqlash. Suhbat modeli + migratsiya yarating (user_id, savol, javob, token ustunlari). Har AI javobidan keyin suhbatni saqlang. Foydalanuvchining oxirgi 20 suhbatini ko'rsatadigan sahifa qiling.

  5. Livewire chat UI. Chat Livewire komponentini yozing: savol (wire:model), xabarlar massivi, yubor() metodi. AI o'ylayotganda wire:loading bilan "AI o'ylayapti..." ko'rsating. Bonus: uzun so'rovni Job + wire:poll bilan asinxron qiling.

⬅️ Oldingi: 17 β€” Frameworklar Β· 🏠 Kitob boshi Β· Keyingi: 19 β€” Boshqa provayderlar ➑️