Tarkibga o'tish

19 β€” Mail va Notifications

⬅️ Oldingi: 18 β€” File storage va upload Β· 🏠 README Β· Keyingi: 20 β€” Queues va Jobs ➑️

Bu bobda: ilovamizdan foydalanuvchiga xabar yetkazishni o'rganamiz. Avval email yuborishni ko'ramiz: make:mail bilan Mailable klass yasash, xat mazmunini Blade va Markdown shablon orqali berish, Mail::to(...)->send(...) bilan jo'natish va sinov vaqtida real pochta yubormaslik uchun mail driver (.env: SMTP, Mailtrap, log) sozlash. Keyin Notifications tizimiga o'tamiz: bitta xabarni mail, database va broadcast kanallariga bir vaqtda tarqatish, $user->notify(...), qo'ng'iroq belgisi uchun "o'qilmagan xabarlar" ro'yxati (database notification), on-demand (ro'yxatdan o'tmagan odamga) yuborish va og'ir xatlarni navbatga (queue) tashlab tezlikni saqlash.

Muammo

11-bobda Tinker bilan, 13-bobda ro'yxatdan o'tish (registratsiya) bilan ishladik. Endi tabiiy savol tug'iladi: foydalanuvchi ro'yxatdan o'tdi β€” unga "Xush kelibsiz" xati kerak. Parolini unutdi β€” parol tiklash havolasi kerak. Postiga izoh keldi β€” bildirishnoma kerak. Buyurtma jo'natildi β€” email kerak.

Sof PHP'da bu og'riqli ish edi. Mana shunday yozish kerak bo'lardi:

$to = "user@example.com";
$subject = "Xush kelibsiz";
$message = "Salom, " . $name . "!";
$headers = "From: sayt@example.com\r\n";
$headers .= "MIME-Version: 1.0\r\n";
$headers .= "Content-Type: text/html; charset=UTF-8\r\n";
mail($to, $subject, $message, $headers);   // ishlaydimi? Server sozlanganmi? Spamga tushmaydimi?

Bu yerda muammolar to'lib yotibdi: HTML xatni qo'lda yig'asiz, SMTP serverini o'zingiz ulaysiz, sinov paytida real odamlarga email ketib qolish xavfi bor, "izoh keldi"ni esa email + saytdagi qo'ng'iroq belgisi + jonli xabar β€” uchchalasiga alohida-alohida yozasiz. Laravel bularning hammasini ikki toza tizimga ajratadi: Mail (faqat email) va Notifications (bir xabar β€” ko'p kanal). Mail'dan boshlaymiz.

Mailable β€” xatni klassga aylantirish

Laravel'da har bir email turi alohida Mailable klass bo'ladi: "Xush kelibsiz xati" β€” bitta klass, "Buyurtma jo'natildi xati" β€” boshqa klass. Klass ichida ikki narsani aniqlaysiz: xat sarlavhasi (envelope) va mazmuni (content β€” qaysi Blade shablon). Yasaymiz:

php artisan make:mail WelcomeMail

Bu app/Mail/WelcomeMail.php faylini yaratadi. Mana to'ldirilgan ko'rinishi:

<?php

namespace App\Mail;

use App\Models\User;
use Illuminate\Bus\Queueable;
use Illuminate\Mail\Mailable;
use Illuminate\Mail\Mailables\Content;
use Illuminate\Mail\Mailables\Envelope;
use Illuminate\Queue\SerializesModels;

class WelcomeMail extends Mailable
{
    use Queueable, SerializesModels;

    // Konstruktorga uzatilgan public xossa avtomatik Blade shabloniga uzatiladi
    public function __construct(public User $user) {}

    public function envelope(): Envelope
    {
        return new Envelope(
            subject: 'Xush kelibsiz, ' . $this->user->name . '!',
        );
    }

    public function content(): Content
    {
        return new Content(
            view: 'mail.welcome',   // resources/views/mail/welcome.blade.php
        );
    }

    public function attachments(): array
    {
        return [];   // ilova fayl yo'q
    }
}

Uchta metodga e'tibor bering:

  • envelope() β€” xat sarlavhasi (subject), kimdan kelishi (from), javob manzili (replyTo) β€” ya'ni "konvertning ustidagi" ma'lumot.
  • content() β€” xat ichi: qaysi Blade (yoki Markdown) shablon ko'rsatiladi.
  • attachments() β€” ilova fayllar (PDF hisob-faktura kabi). Hozircha bo'sh.

πŸ“Œ Konstruktor sehri. public User $user deb yozilgan har qanday public xossa shabloningizda avtomatik $user nomi bilan ko'rinadi β€” alohida uzatish shart emas. PHP'ning "constructor property promotion" usuli (klass ichida $this->user = $user yozishdan qutqaradi). Agar bu sintaksis yangi bo'lsa β€” PHP kitobidagi OOP bobiga qarang.

Mail yuborish oqimi: Mailable klass xatni tayyorlaydi, Mail::to()->send() uni driverga topshiradi, driver esa pochtaga yetkazadi yoki log faylga yozadi

Xatning Blade shabloni

Endi xatning ko'rinishini yozamiz. Bu β€” oddiy Blade fayl, faqat email uchun (HTML email). resources/views/mail/welcome.blade.php:

<!DOCTYPE html>
<html lang="uz">
<head><meta charset="utf-8"></head>
<body style="font-family: sans-serif; line-height: 1.6;">
    <h1>Salom, {{ $user->name }}!</h1>

    <p>Saytimizga xush kelibsiz. Hisobingiz muvaffaqiyatli yaratildi.</p>

    <p>
        <a href="{{ url('/dashboard') }}"
           style="background:#2563eb; color:#fff; padding:10px 18px; border-radius:6px; text-decoration:none;">
            Shaxsiy kabinetga kirish
        </a>
    </p>

    <p>Hurmat bilan, sayt jamoasi.</p>
</body>
</html>

πŸ“Œ Email HTML'i β€” brauzer HTML'idan farq qiladi. Email mijozlari (Gmail, Outlook) CSS'ning ko'p qismini qo'llab-quvvatlamaydi: tashqi .css fayl, flexbox, grid ko'pincha ishlamaydi. Shuning uchun email'da uslublar odatda style="..." ko'rinishida, to'g'ridan-to'g'ri teg ichiga yoziladi. Aynan shu sabab keyingi bo'limdagi Markdown mail juda qulay β€” chiroyli HTML'ni siz uchun Laravel tayyorlaydi.

Mail::to(...)->send(...) β€” xatni jo'natish

Mailable tayyor. Endi uni biror joydan jo'natamiz β€” masalan registratsiya kontrolleridan:

<?php

namespace App\Http\Controllers;

use App\Mail\WelcomeMail;
use App\Models\User;
use Illuminate\Support\Facades\Mail;

class AuthController extends Controller
{
    public function register()
    {
        $user = User::create([
            'name' => request('name'),
            'email' => request('email'),
            'password' => bcrypt(request('password')),
        ]);

        // Eng oddiy: bitta manzilga xat
        Mail::to($user->email)->send(new WelcomeMail($user));

        return redirect('/')->with('xabar', 'Xush kelibsiz xati yuborildi!');
    }
}

Mail::to(...) β€” kimga; ->send(new WelcomeMail($user)) β€” qaysi xat. Tamom. Bir nechta qabul qiluvchi yoki nusxa kerak bo'lsa:

Mail::to($user->email)
    ->cc('admin@sayt.uz')        // nusxa (ko'rinadigan)
    ->bcc('arxiv@sayt.uz')       // yashirin nusxa
    ->send(new WelcomeMail($user));

πŸ’‘ Mail::to() ga model'ning o'zini ham berishingiz mumkin: Mail::to($user)->send(...). Laravel $user->email ustunini avtomatik topadi. Shart emas, lekin qulay.

Mail driver β€” sinovda real email yubormaslik

Mana eng muhim amaliy savol: kodni ishga tushirdingiz, Mail::to(...)->send(...) chaqirildi β€” xat qayerga ketadi? Buni .env fayldagi MAIL_MAILER hal qiladi. Ishlab chiqish (development) paytida hech qachon real pochtaga email yubormaslik kerak β€” aks holda har test bosishda haqiqiy odamlarga xat ketadi.

Eng oddiy sozlama β€” log driver. Xat hech qayerga ketmaydi, balki storage/logs/laravel.log fayliga matn ko'rinishida yoziladi:

MAIL_MAILER=log

Endi php artisan serve ostida registratsiyani sinab ko'ring, so'ng log fayliga qarang β€” xat to'liq matni o'sha yerda turadi. Hech kimga email ketmaydi, lekin xat to'g'ri yig'ilganini ko'rasiz.

πŸ“Œ Mailtrap β€” yaxshiroq sinov usuli. log xatni faqat matn sifatida ko'rsatadi; HTML qanday chiqishini ko'rmaysiz. Mailtrap.io β€” bepul "soxta pochta qutisi": xat real odamga ketmaydi, lekin Mailtrap saytida xuddi haqiqiy Gmail kabi (HTML, sarlavha, ilovalar bilan) ko'rinadi. Mailtrap'dan SMTP ma'lumotlarini olib .envga qo'yasiz:

MAIL_MAILER=smtp
MAIL_HOST=sandbox.smtp.mailtrap.io
MAIL_PORT=2525
MAIL_USERNAME=sizning_username
MAIL_PASSWORD=sizning_parol
MAIL_FROM_ADDRESS="sayt@example.com"
MAIL_FROM_NAME="Mening saytim"

Productionda (real sayt) esa haqiqiy SMTP xizmati ishlatiladi β€” masalan o'z domeningiz pochtasi, yoki Postmark/Mailgun/Amazon SES kabi xizmatlar.

⚠️ .envni o'zgartirgach php artisan config:clear (yoki serverni qayta ishga tushiring) β€” Laravel konfiguratsiyani keshlashi mumkin, eski qiymat qolib ketmasin.

βœ… Sinovda: MAIL_MAILER=log yoki Mailtrap. ❌ Sinovda real SMTP bilan o'z do'stlaringizning manziliga test xat yuborish β€” spamga, e'tiborga, hatto bloklanishga olib keladi.

Markdown mail β€” chiroyli email'ni qiynalmasdan

HTML email'ni qo'lda yozish (har style="..." bilan) zerikarli. Laravel Markdown mail beradi: oddiy Markdown yozasiz, Laravel uni tayyor, chiroyli, responsiv HTML xatga aylantiradi (tugma, panel, footer β€” hammasi tayyor uslubda). --markdown bilan yasaymiz:

php artisan make:mail OrderShipped --markdown=mail.orders.shipped

Bu ikki narsa yaratadi: app/Mail/OrderShipped.php klassi va resources/views/mail/orders/shipped.blade.php Markdown shabloni. Klass content()da view o'rniga markdown ishlatadi:

<?php

namespace App\Mail;

use App\Models\Order;
use Illuminate\Bus\Queueable;
use Illuminate\Mail\Mailable;
use Illuminate\Mail\Mailables\Content;
use Illuminate\Mail\Mailables\Envelope;
use Illuminate\Queue\SerializesModels;

class OrderShipped extends Mailable
{
    use Queueable, SerializesModels;

    public function __construct(public Order $order) {}

    public function envelope(): Envelope
    {
        return new Envelope(subject: 'Buyurtmangiz yo\'lga chiqdi');
    }

    public function content(): Content
    {
        return new Content(
            markdown: 'mail.orders.shipped',
        );
    }
}

Shabloni β€” Markdown komponentlari bilan:

<x-mail::message>
# Buyurtmangiz yo'lga chiqdi

Salom! **#{{ $order->id }}** raqamli buyurtmangiz jo'natildi.

Jami summa: {{ $order->total }} so'm.

<x-mail::button :url="$url">
Buyurtmani kuzatish
</x-mail::button>

Rahmat,<br>
{{ config('app.name') }}
</x-mail::message>

πŸ“Œ <x-mail::message> va <x-mail::button> β€” Laravel'ning tayyor mail komponentlari. Siz faqat mazmunni yozasiz, tugma rangi, panel chegarasi, footer β€” barchasi avtomatik chiroyli chiqadi. :url="$url" β€” Blade'ning atributga PHP qiymat berish usuli (oddiy url="..." bo'lsa matn, : bilan β€” o'zgaruvchi). $urlni Mailable klassida public xossa qilib bering.

πŸ’‘ Markdown mail har doim ham HTML email'ni qo'lda yozishdan ustun: tezroq yoziladi, barcha email mijozlarda chiroyli ko'rinadi, va o'zgartirish oson. Yangi loyihada email kerak bo'lsa β€” Markdown'dan boshlang.

Notifications β€” bitta xabar, ko'p kanal

Endi muammoning ikkinchi yarmiga keldik. Postga izoh kelganda uchta ish qilish kerak edi:

  1. Muallifga email yuborish;
  2. Saytdagi qo'ng'iroq belgisiga "1 yangi" deb chiqarish (database);
  3. Agar muallif hozir saytda bo'lsa β€” sahifani yangilamasdan jonli ko'rsatish (broadcast).

Mail tizimi faqat birinchisini hal qiladi. Ikkinchi va uchinchisi uchun Notification tizimi bor: bitta xabarni yozasiz, u esa o'zi belgilangan kanallarga bir vaqtda tarqaladi. Yasaymiz:

php artisan make:notification NewCommentNotification

Bu app/Notifications/NewCommentNotification.php faylini yaratadi:

<?php

namespace App\Notifications;

use App\Models\Comment;
use Illuminate\Bus\Queueable;
use Illuminate\Notifications\Messages\MailMessage;
use Illuminate\Notifications\Notification;

class NewCommentNotification extends Notification
{
    use Queueable;

    public function __construct(public Comment $comment) {}

    // Qaysi kanallarga ketsin? Massiv qaytaramiz:
    public function via(object $notifiable): array
    {
        return ['mail', 'database'];
    }

    // 'mail' kanali uchun: email qanday ko'rinadi
    public function toMail(object $notifiable): MailMessage
    {
        return (new MailMessage)
            ->subject('Postingizga yangi izoh')
            ->greeting('Salom, ' . $notifiable->name . '!')
            ->line('Postingizga yangi izoh qoldirildi:')
            ->line('"' . $this->comment->matn . '"')
            ->action('Izohni ko\'rish', url('/posts/' . $this->comment->post_id))
            ->line('Bizni tanlaganingiz uchun rahmat!');
    }

    // 'database' kanali uchun: jadvalga qanday ma'lumot yozilsin
    public function toArray(object $notifiable): array
    {
        return [
            'comment_id' => $this->comment->id,
            'post_id'    => $this->comment->post_id,
            'xabar'      => 'Postingizga yangi izoh keldi',
        ];
    }
}

Bu klassning yuragi β€” via() metodi. U massiv qaytaradi va shu massivdagi har bir kanal uchun alohida metod ishlaydi: mail uchun toMail(), database uchun toArray(), broadcast uchun toBroadcast() (yoki u ham toArray()dan foydalanadi). Bitta xabar β€” uch joyda.

Bitta Notification klassi via() metodi orqali bir nechta kanalga (mail, database, broadcast) bir vaqtda tarqaladi

πŸ“Œ MailMessage β€” Markdown mail'ning soddaroq akasi: ->greeting(), ->line(), ->action() (tugma) metodlari bilan email'ni zanjir shaklida yig'asiz, alohida Blade fayl yozmasdan. Tez bildirishnomalar uchun ideal. Murakkabroq dizayn kerak bo'lsa β€” ->markdown('...') bilan o'zingizning shablonga o'tasiz.

πŸ“Œ $notifiable β€” xabar kimga kelyapti (odatda User). $notifiable->name, $notifiable->email β€” shu foydalanuvchi ma'lumotlari. Nomi "notifiable" β€” "xabar yuborilishi mumkin bo'lgan" degani.

notify() β€” xabarni yuborish

Notification'ni yuborish uchun foydalanuvchi modelida Notifiable trait bo'lishi kerak. Yangi Laravel loyihasida User modelida u allaqachon turadi:

use Illuminate\Notifications\Notifiable;

class User extends Authenticatable
{
    use Notifiable;   // <- shu trait notify() metodini beradi
    // ...
}

Shu trait tufayli har bir $userda notify() metodi paydo bo'ladi:

$author->notify(new NewCommentNotification($comment));

Bitta qator! via()da ['mail', 'database'] bo'lgani uchun bu chaqiriq ham email yuboradi, ham bazaga yozadi. Bir nechta odamga birdan yuborish kerak bo'lsa, Notification fasadidan foydalaning:

use Illuminate\Support\Facades\Notification;

$adminlar = User::where('admin', true)->get();
Notification::send($adminlar, new NewCommentNotification($comment));

πŸ’‘ Mail va Notification orasidagi tanlov: faqat email kerakmi β€” Mailable yetadi. Bir xabar bir nechta joyga (email + sayt qo'ng'irog'i + jonli) ketsinmi β€” Notification ishlating. Notification ichida ham email aslida Mail tizimini chaqiradi, ya'ni bir-birini almashtirmaydi, balki to'ldiradi.

Database notification β€” o'qilmagan xabarlar ro'yxati

database kanali β€” eng ko'p ishlatiladigani. U xabarni notifications jadvaliga yozadi; siz esa keyin foydalanuvchining "qo'ng'iroq belgisi"da o'qilmaganlarni ko'rsatasiz (xuddi GitHub yoki Telegram'dagi kabi). Buning uchun avval notifications jadvalini yaratish kerak:

php artisan make:notifications-table
php artisan migrate

πŸ“Œ Bu jadval Eloquent o'zining ID'sini id ustuniga (oddiy bigint emas, UUID β€” uzun matnli ID) yozadi, xabar mazmunini esa data (JSON), o'qilgan vaqtini read_at ustuniga saqlaydi. Eng muhimi β€” read_at: agar u NULL bo'lsa, xabar o'qilmagan; vaqt yozilgan bo'lsa β€” o'qilgan.

Database notification: notify() notifications jadvaliga qator yozadi, read_at NULL bo'lganlar o'qilmagan, markAsRead() ularni o'qilganga aylantiradi

Endi via() da 'database' borligi uchun $author->notify(...) chaqirilganda jadvalga qator tushadi. O'qishni Laravel oson qiladi β€” Notifiable trait uchta tayyor munosabat beradi:

$user->notifications;          // BARCHA xabar (o'qilgan + o'qilmagan), yangidan eskiga
$user->unreadNotifications;    // faqat O'QILMAGAN (read_at IS NULL)
$user->readNotifications;      // faqat o'qilgan

Qo'ng'iroq belgisidagi son β€” shunchaki:

$soni = $user->unreadNotifications->count();

Saytda ko'rsatish (Blade)

Qo'ng'iroq dropdown'ini Blade'da chizamiz. Har bir xabarning mazmuni ->data orqali olinadi (bu β€” toArray()da qaytargan massiv):

<div class="qongiroq">
    <span class="belgi">πŸ”” {{ auth()->user()->unreadNotifications->count() }}</span>

    <ul class="ochiladigan-royxat">
        @forelse(auth()->user()->unreadNotifications as $notification)
            <li>
                <a href="/posts/{{ $notification->data['post_id'] }}">
                    {{ $notification->data['xabar'] }}
                </a>
                <small>{{ $notification->created_at->diffForHumans() }}</small>
            </li>
        @empty
            <li>Yangi xabar yo'q</li>
        @endforelse
    </ul>
</div>

πŸ“Œ $notification->data['post_id'] β€” bu toArray()da qaytargan massiv. Laravel uni bazadan JSON sifatida o'qib, avtomatik PHP massiviga aylantiradi. created_at->diffForHumans() β€” "5 daqiqa oldin" kabi o'qishga qulay vaqt (Carbon kutubxonasi, 10-bobda ko'rgan accessor/cast bilan bir oilada).

O'qilgan deb belgilash

Foydalanuvchi xabarni bosganda uni "o'qilgan" qilamiz β€” markAsRead() read_at ustuniga joriy vaqtni yozadi:

// Bitta xabarni o'qilgan qilish
$notification = $user->notifications()->find($id);
$notification->markAsRead();

// Bir vaqtda hammasini o'qilgan qilish ("Hammasini o'qildi" tugmasi)
$user->unreadNotifications->markAsRead();

markAsRead()dan keyin shu xabar unreadNotificationsdan tushadi, qo'ng'iroq belgisidagi son kamayadi. Hammasi shu β€” alohida "o'qilgan" jadvali, bayroq ustuni yozish shart emas, Laravel buni read_at orqali boshqaradi.

On-demand β€” ro'yxatdan o'tmagan odamga yuborish

Ba'zan xabarni Userga emas, shunchaki bir email manzilga yubormoqchisiz β€” masalan saytdan ro'yxatdan o'tmagan mehmon "narx so'rovi" qoldirdi va unga javob xati kerak. notify() chaqirish uchun model kerak, lekin bu yerda model yo'q. Yechim β€” Notification::route() (on-demand notification):

use Illuminate\Support\Facades\Notification;

Notification::route('mail', 'mehmon@example.com')
    ->notify(new PromoNotification());

route('mail', '...') β€” "bu kanalga (mail) shu manzilga yubor" degani. Bir nechta kanal bo'lsa zanjirlab ketaverasiz: ->route('mail', $email)->route('vonage', $tel). Bu yerda database kanali mantiqsiz (qaysi foydalanuvchiga bog'lanadi?), shuning uchun on-demand'da odatda mail (yoki SMS) ishlatiladi.

πŸ’‘ On-demand'ni Mailable bilan ham almashtirish mumkin (Mail::to('mehmon@example.com')->send(...)). Notification'ning afzalligi β€” bitta xabar klassini ham ro'yxatdagi, ham mehmon foydalanuvchiga ishlatasiz.

Queue bilan yuborish β€” sayt sekinlashmasin

Mana muhim tezlik masalasi: email yuborish sekin β€” SMTP serveriga ulanish, javob kutish bir necha soniya olishi mumkin. Agar registratsiya kontrolleri xat yuborilguncha kutsa, foydalanuvchi "Ro'yxatdan o'tish" tugmasini bosgandan keyin sahifa qotib turadi. Yechim β€” xatni navbatga (queue) tashlash: kontroller xatni "keyinroq yubor" deb belgilaydi-yu, darhol javob qaytaradi; xat esa fonda yuboriladi.

Buning uchun klassga ShouldQueue interfeysini qo'shasiz β€” boshqa hech nima o'zgartirmasdan:

use Illuminate\Contracts\Queue\ShouldQueue;

class InvoicePaid extends Notification implements ShouldQueue
{
    use Queueable;
    // ... qolgani aynan oldingidek
}

Mailable uchun ham xuddi shunday:

class ReportMail extends Mailable implements ShouldQueue
{
    use Queueable, SerializesModels;
    // ...
}

ShouldQueue borligi uchun Mail::to(...)->send(...) va $user->notify(...) endi xatni darhol yubormaydi β€” navbatga qo'yadi. Sahifa bir zumda yuklanadi, xat esa fonda ketadi.

πŸ“Œ Queue ishlashi uchun fonda php artisan queue:work ishlab turishi va .envda QUEUE_CONNECTION sozlangan bo'lishi kerak. Bularning to'liq tafsiloti β€” keyingi, 20-bob (Queues va Jobs)da. Hozircha shuni bilsangiz yetadi: og'ir email/notification = ShouldQueue β€” bu eng ko'p ishlatiladigan amaliy qoida.

⚠️ .envda QUEUE_CONNECTION=sync bo'lsa (yangi loyihada ba'zan shunday), ShouldQueue bo'lsa ham xat darhol yuboriladi β€” "navbat" sinxron ishlaydi. Haqiqiy fon ishlashi uchun database yoki redis connection kerak. Buni 20-bobda sozlaymiz.

Hammasini birga: registratsiya oqimi

Endi bo'limlarni bitta real misolga yig'amiz. Foydalanuvchi ro'yxatdan o'tdi β†’ unga email, adminlarga esa bildirishnoma:

public function register()
{
    $user = User::create([
        'name'     => request('name'),
        'email'    => request('email'),
        'password' => bcrypt(request('password')),
    ]);

    // 1. Foydalanuvchining o'ziga xush kelibsiz xati (faqat email)
    Mail::to($user->email)->send(new WelcomeMail($user));

    // 2. Adminlarga "yangi foydalanuvchi" bildirishnomasi (email + database)
    $adminlar = User::where('admin', true)->get();
    Notification::send($adminlar, new NewUserNotification($user));

    return redirect('/')->with('xabar', 'Ro\'yxatdan o\'tdingiz! Pochtangizni tekshiring.');
}

Sinov uchun .envda MAIL_MAILER=log qo'ying, registratsiyani bajaring va storage/logs/laravel.logga qarang β€” xush kelibsiz xati o'sha yerda. Adminlar uchun esa notifications jadvalida yangi qatorlar paydo bo'ladi. Tinker'da tekshiring:

php artisan tinker

> App\Models\User::where('admin', true)->first()->unreadNotifications->count();
= 1

Mana β€” email tizimi ham, bildirishnoma tizimi ham ishlamoqda, hammasi toza klasslar ichida, sof PHP'dagi mail() va qo'lda HTML yig'ishdan butunlay xalos.

19-bob mashqlari

πŸ’‘ Mashqlar uchun sinov rejimida MAIL_MAILER=log qo'ying (yoki Mailtrap hisobi oching) β€” real email yubormang. Yangi Laravel loyihasi va ishlaydigan User modeli mavjud deb hisoblanadi.

  1. php artisan make:mail HelloMail bilan Mailable klass yarating va envelope()da subject'ni "Salom!" qiling.
  2. resources/views/mail/hello.blade.php Blade shablonini yarating, ichida <h1>Salom, {{ $name }}!</h1> bo'lsin; Mailable'ning content()ida shu view'ni ko'rsating va konstruktordan $name uzating.
  3. Route yoki Tinker'dan Mail::to('test@example.com')->send(new HelloMail('Ali')) chaqiring; .envda MAIL_MAILER=log qilib, storage/logs/laravel.logdan xat matnini toping.
  4. .envni Mailtrap SMTP sozlamalariga o'tkazing (MAIL_MAILER=smtp + host/port/username/password); xatni qayta yuboring va Mailtrap qutisida ko'ring. config:clearni unutmang.
  5. cc va bcc qo'shing: Mail::to(...)->cc('a@x.uz')->bcc('b@x.uz')->send(...); log'dan uchala manzil ham borligini tasdiqlang.
  6. php artisan make:mail OrderMail --markdown=mail.order bilan Markdown mailable yarating; shablonga <x-mail::message> ichida sarlavha, matn va <x-mail::button> qo'shing.
  7. Markdown mailable konstruktoriga $order (yoki oddiy massiv) uzating va shablonda {{ $order['id'] }} kabi qiymatni chiqaring.
  8. php artisan make:notification WelcomeNotification bilan notification yarating; via() faqat ['mail'] qaytarsin va toMail()da ->greeting(), ->line(), ->action('Kirish', url('/')) ishlating.
  9. Tinker'da $user->notify(new WelcomeNotification()) chaqiring (avval bitta User oling); log'dan email kelganini tekshiring.
  10. via()ni ['mail', 'database'] qiling; toArray() metodini qo'shib unda ['xabar' => 'Xush kelibsiz'] qaytaring.
  11. php artisan make:notifications-table va php artisan migrate bajarib notifications jadvalini yarating.
  12. $user->notify(...)ni qayta chaqiring va $user->unreadNotifications->count() orqali o'qilmaganlar soni 1 ekanini Tinker'da tasdiqlang.
  13. $user->notifications va $user->unreadNotifications farqini ko'ring: yana bir marta notify qiling, ikkala ro'yxatning sonini solishtiring.
  14. Tinker'da $user->unreadNotifications->first()->markAsRead() chaqiring; keyin unreadNotifications->count() kamayganini tasdiqlang.
  15. $user->unreadNotifications->markAsRead() bilan qolgan hammasini o'qilgan qiling; son 0 ga tushganini tekshiring.
  16. Blade sahifasida o'qilmagan xabarlar ro'yxatini @forelse bilan chiqaring; bo'sh bo'lsa @empty shoxida "Yangi xabar yo'q" deb yozing.
  17. Har bir xabarda $notification->data['xabar'] matnini va $notification->created_at->diffForHumans() vaqtini ko'rsating.
  18. On-demand notification yuboring: Notification::route('mail', 'mehmon@example.com')->notify(new WelcomeNotification()); log'dan tasdiqlang.
  19. Notification::send($users, ...) bilan bir nechta foydalanuvchiga birdan yuboring (User::all() oling); har birida o'qilmagan paydo bo'lganini tekshiring.
  20. Notification klassiga implements ShouldQueue qo'shib uni navbatga moslang; .envda QUEUE_CONNECTION=database qilib, php artisan queue:table + migrate + php artisan queue:work ishlatib, xat fonda yuborilishini kuzating (20-bobga ko'prik).