Tarkibga o'tish

03 β€” Handlerlar va routing

⬅️ Oldingi: 02 β€” Birinchi bot: /start va echo Β· 🏠 README Β· Keyingi: 04 β€” Filtrlar va buyruqlar ➑️

Bu bobda: Botingiz har soniyada Telegram'dan turli xil update (yangilanish) qabul qiladi β€” matnli xabar, buyruq, tugma bosilishi, tahrirlangan xabar va h.k. Handler β€” bu shunday update'larga javob beradigan funksiya, routing esa qaysi update qaysi handlerga borishini hal qilish jarayoni. Biz Nutgram'ning asosiy handler turlarini (onMessage, onCommand, onText, onCallbackQuery) o'rganamiz; ularni ro'yxatga olish tartibi va birinchi-mos qoidasi routing'ni qanday boshqarishini ko'ramiz; fallback/fallbackOn bilan "hech narsa mos kelmadi" holatini ushlaymiz; handler ichida update haqida ma'lumotni $bot->message(), $bot->user(), $bot->chatId(), $bot->userId() orqali olamiz; va update turlari bilan tanishamiz. Oxirida handlerlarni alohida fayllarga ajratib, modulyar tashkil qilamiz β€” bu butun kitobning keyingi boblari (filtrlar, conversations, ma'lumotlar bazasi) uchun poydevor bo'ladi.

Halol eslatma: bu bobdagi barcha bot mantig'i (routing, parametr olish, fallback, accessorlar) offline ravishda Nutgram::fake() (FakeNutgram) yordamida Nutgram 4.46 da haqiqatan ishga tushirilib tekshirilgan. Jonli Telegram bilan ulanish (long-polling/webhook orqali real xabar yetib kelishi) β€” illustrativ; uni jonli token va server bilan sinab ko'rasiz. Routing mantig'i ikkala holatda bir xil ishlaydi.

Update nima va u qayerdan keladi

Foydalanuvchi botga xabar yozganda, tugma bosganda yoki guruhga qo'shilganda, Telegram serveri update degan obyekt yaratadi. Update β€” bu "nimadir sodir bo'ldi" degan xabarnoma. Uning ichida aynan nima sodir bo'lganini bildiruvchi maydon bo'ladi: oddiy xabar bo'lsa message, tugma bosilsa callback_query, xabar tahrirlansa edited_message va hokazo.

Bot bu update'larni ikki yo'l bilan oladi (buni 13-bobda batafsil ko'ramiz):

  • Long-polling β€” bot Telegram'dan "menga yangi update bormi?" deb doimiy so'rab turadi. Lokal ishlab chiqishda eng qulay.
  • Webhook β€” Telegram update'larni sizning HTTPS serveringizga o'zi yuboradi. Production'da.

Qaysi usul bo'lishidan qat'i nazar, update botga yetib kelgach, Nutgram uning turini aniqlaydi va mos handlerni qidiradi. Mana shu jarayon β€” routing.

Update botga qanday yetib keladi va handlerga yo'naltiriladi

PHP asoslari (closure, type hints, namespace) sizga tanish deb faraz qilamiz β€” agar takrorlash kerak bo'lsa, ../php/README.md ga qarang. Bu yerda biz faqat Telegram/Nutgram'ga xos narsalarni tushuntiramiz.

Handler β€” bu nima

Handler β€” bu Telegram'dan kelgan ma'lum turdagi update'ga javob beradigan funksiya (odatda closure). Uni botga "ro'yxatga olasiz" (register), keyin bot ishga tushganda mos update kelganda Nutgram uni chaqiradi.

Eng oddiy handler β€” har qanday xabarga javob beruvchi onMessage:

<?php
use SergiX44\Nutgram\Nutgram;

$bot->onMessage(function (Nutgram $bot) {
    $bot->sendMessage('Men har qanday xabarga shunday javob beraman.');
});

Closure'ning birinchi argumenti β€” Nutgram $bot. Nutgram uni avtomatik uzatadi (dependency injection). Handler ichida $bot orqali ham javob yuborasiz, ham kelgan update haqidagi ma'lumotni o'qiysiz.

Asosiy handler turlari

Nutgram update turiga qarab ko'plab handler metodlarini taqdim etadi. Eng ko'p ishlatiladigan to'rttasini ko'rib chiqamiz.

onCommand β€” buyruqlar (/start, /help)

Telegram buyruq β€” / bilan boshlanadigan matn (masalan /start). onCommand aynan shularni ushlaydi. Buyruq nomini / siz yozasiz:

$bot->onCommand('start', function (Nutgram $bot) {
    $bot->sendMessage('Salom! Botga xush kelibsiz.');
});

$bot->onCommand('help', function (Nutgram $bot) {
    $bot->sendMessage('Mavjud buyruqlar: /start, /help');
});

Buyruqdan parametr olish. onCommand jingalak qavslar bilan parametrli naqshni qo'llab-quvvatlaydi. Qabul qilingan qiymat closure'ga argument sifatida uzatiladi:

// Foydalanuvchi yozadi: /order 1024
$bot->onCommand('order {id}', function (Nutgram $bot, $id) {
    $bot->sendMessage("Buyurtma raqami: {$id}");
});

Bu yerda {id} joyidagi 1024 qiymati $id ga tushadi. Argument nomi naqshdagi nom bilan bir xil bo'lishi shart emas, lekin tartibi muhim.

onText β€” matn naqshi (regex)

onText xabar matnini regulyar ifoda (regex) bilan solishtiradi. Bu buyruq bo'lmagan, lekin ma'lum shaklga mos matnlarni ushlash uchun qulay:

// "salom" so'zini o'z ichiga olgan har qanday xabar
$bot->onText('.*salom.*', function (Nutgram $bot) {
    $bot->sendMessage('Va alaykum salom!');
});

Regexdagi guruhlar (( )) ham closure argumentlariga uzatiladi:

// Foydalanuvchi yozadi: hisobla 20 + 22
$bot->onText('hisobla (\d+) \+ (\d+)', function (Nutgram $bot, $a, $b) {
    $bot->sendMessage('Natija: ' . ((int) $a + (int) $b));
});

Bu yerda birinchi (\d+) -> $a, ikkinchisi -> $b. Natija: Natija: 42.

Eslatma: onText naqshi butun matnga emas, balki to'liq matnga qarshi tekshiriladi β€” ya'ni naqsh matnning bir qismiga mos kelsa ham ishlaydi (Nutgram naqshni preg_match bilan ishlatadi). Aniq boshlanish/tugashni xohlasangiz ^...$ langar belgilarini qo'shing. Filtrlar va aniqroq moslikni 04-bobda ko'ramiz.

onCallbackQuery β€” inline tugma bosilishi

Inline klaviaturadagi (xabar ostidagi) tugma bosilganda Telegram callback_query update yuboradi. Klaviaturalarni 06–07-boblarda batafsil quramiz, lekin routing nuqtai nazaridan ikki metod bor:

  • onCallbackQuery β€” har qanday tugma bosilishini ushlaydi.
  • onCallbackQueryData('naqsh', ...) β€” callback_data ma'lum naqshga mos kelsa.
// Aniq naqshli callback_data: "like:7"
$bot->onCallbackQueryData('like:{post}', function (Nutgram $bot, $post) {
    $bot->answerCallbackQuery(text: "Post #{$post} yoqdi!");
});

// Har qanday boshqa tugma
$bot->onCallbackQuery(function (Nutgram $bot) {
    $bot->answerCallbackQuery(text: 'Tugma bosildi.');
});

onCallbackQueryData ham onCommand kabi {post} parametrini qo'llab-quvvatlaydi. answerCallbackQuery β€” Telegram talab qiladigan "tugmani bosildi deb tasdiqlash" javobi (aks holda foydalanuvchi tugmada aylanuvchi belgini ko'raveradi).

onMessage β€” har qanday xabar

onMessage β€” eng umumiy matn-xabar handleri: turidan qat'i nazar har qanday message update'ni ushlaydi (matn, rasm, stiker β€” barchasi). Uni odatda eng oxirida "qolgan hamma narsa uchun" ishlatadi:

$bot->onMessage(function (Nutgram $bot) {
    $bot->sendMessage('Echo: ' . $bot->message()->text);
});

Birinchi-mos qoidasi va ro'yxatga olish tartibi

Mana bobning eng muhim tushunchasi. Bir update kelganda Nutgram handlerlarni tekshiradi va faqat bittasini ishga tushiradi β€” birinchi mos kelganini. Mos topilgach, qolganlari tekshirilmaydi.

Birinchi-mos qoidasi: handlerlar ro'yxat tartibida tekshiriladi

Bu yerda ikkita qoida birga ishlaydi:

1. Aniqlik ustun (priority). Aniq naqshli handlerlar (onCommand, naqshli onText) umumiy onMessage'dan ustun turadi β€” ularni qaysi tartibda ro'yxatga olishingizdan qat'i nazar. Ya'ni /start buyrug'i, hatto onMessage undan oldin ro'yxatga olingan bo'lsa ham, onCommand('start') ga boradi:

$bot->onMessage(fn (Nutgram $bot) => $bot->sendMessage('UMUMIY'));
$bot->onCommand('start', fn (Nutgram $bot) => $bot->sendMessage('BUYRUQ'));

// Foydalanuvchi /start yozsa -> "BUYRUQ" (onMessage oldin bo'lsa ham!)
// Foydalanuvchi "salom" yozsa -> "UMUMIY"

2. Bir xil aniqlikdagilar orasida β€” tartib hal qiladi. Agar ikkita onText naqshi ham mos kelsa, birinchi ro'yxatga olingani ishlaydi:

$bot->onText('sa.*', fn (Nutgram $bot) => $bot->sendMessage('BIRINCHI'));
$bot->onText('salom', fn (Nutgram $bot) => $bot->sendMessage('IKKINCHI'));

// "salom" yozilsa ikkalasi ham mos, lekin -> "BIRINCHI"

Amaliy xulosa: handlerlaringizni aniqdan umumiyga tartibda joylashtiring β€” avval aniq buyruqlar va naqshlar, eng oxirida onMessage va fallback. Shunda har bir xabar to'g'ri joyga boradi.

Yana bir muhim nuqta: har bir update uchun faqat bitta handler ishlaydi. Bu shuni anglatadiki, onText mos kelib ishlasa, undan keyingi onMessage ishlamaydi β€” ikkalasi ham birdaniga chaqirilmaydi. (Buni offline test bilan tasdiqladik: bir xabar -> aniq bir javob.)

fallback va fallbackOn β€” "hech narsa mos kelmadi"

Hech bir handler mos kelmasa, foydalanuvchi javobsiz qolmasligi kerak. fallback β€” aynan shu "tutib qolish" mexanizmi:

$bot->onCommand('start', fn (Nutgram $bot) => $bot->sendMessage('Salom!'));

// Boshqa hech narsaga mos kelmasa:
$bot->fallback(function (Nutgram $bot) {
    $bot->sendMessage('Buni tushunmadim. /start ni sinab ko\'ring.');
});

fallbackOn esa fallback'ni ma'lum update turi bilan cheklaydi. Masalan, faqat eskirgan/noma'lum inline tugmalar uchun alohida javob:

use SergiX44\Nutgram\Telegram\Properties\UpdateType;

$bot->onCallbackQueryData('ok', fn (Nutgram $bot) => $bot->answerCallbackQuery(text: 'OK'));

// Faqat callback_query turidagi, naqshga mos kelmagan update'lar uchun:
$bot->fallbackOn(UpdateType::CALLBACK_QUERY, function (Nutgram $bot) {
    $bot->answerCallbackQuery(text: 'Bu tugma endi ishlamaydi.', show_alert: true);
});

Diqqat β€” onMessage bilan fallback: agar siz onMessage ro'yxatga olgan bo'lsangiz, u har qanday matn-xabar update'ini ushlaydi, shuning uchun matnli xabarlar uchun fallback deyarli hech qachon ishlamaydi. fallback ko'proq onMessage qo'yilmagan holatda yoki matn bo'lmagan, boshqa hech qaysi handlerga mos kelmagan update'lar uchun ishlaydi. Strategiyangizni shunga qarab tanlang: yoki keng onMessage, yoki keng fallback β€” ikkalasini bir vaqtda keng qilib qo'ymang.

Handler ichida ma'lumot olish

Handler chaqirilganda, sizga "kim, qayerdan, nima yubordi" kerak bo'ladi. $bot obyekti shu ma'lumotlarni qulay metodlar orqali beradi.

Metod Qaytaradi Tavsif
$bot->message() Message yoki null Joriy xabar obyekti (matn β€” ->text, jo'natuvchi β€” ->from)
$bot->callbackQuery() CallbackQuery yoki null Joriy callback (tugma) obyekti (->data)
$bot->user() User yoki null Update'ni boshlagan foydalanuvchi (->id, ->first_name, ->username)
$bot->chatId() int yoki null Joriy chat ID (xabar yuborish manzili)
$bot->userId() int yoki null Foydalanuvchi ID ($bot->user()->id qisqartmasi)
$bot->update() Update Xom update obyekti (kerak bo'lsa)

Misol β€” barcha asosiy ma'lumotlarni ko'rsatuvchi handler:

$bot->onCommand('whoami', function (Nutgram $bot) {
    $user = $bot->user();
    $ism  = $user?->first_name ?? 'noma\'lum';

    $bot->sendMessage(sprintf(
        "Foydalanuvchi ID: %d\nChat ID: %d\nIsm: %s\nUsername: @%s",
        $bot->userId(),
        $bot->chatId(),
        $ism,
        $user?->username ?? 'β€”'
    ));
});

$bot->user() null bo'lishi mumkin (masalan, ba'zi kanal/servis update'larida foydalanuvchi yo'q), shuning uchun ?-> (nullsafe) va ?? (null-coalescing) bilan himoyalaning. chatId() β€” xabarni qayerga yuborishni bilish uchun kalit: sendMessage uni avtomatik joriy chatdan oladi, lekin boshqa chatga yubormoqchi bo'lsangiz chat_id: ni qo'lda berasiz.

Update turlari

Nutgram message va callback'dan ko'ra ko'proq update turini qo'llab-quvvatlaydi. UpdateType enum'ida ularning to'liq ro'yxati bor. Eng muhimlari va ularni ushlovchi handlerlar:

Update turi (UpdateType) Handler Qachon keladi
MESSAGE onMessage, onCommand, onText Oddiy xabar / buyruq
EDITED_MESSAGE onEditedMessage Foydalanuvchi xabarini tahrirladi
CALLBACK_QUERY onCallbackQuery, onCallbackQueryData Inline tugma bosildi
CHANNEL_POST onChannelPost Kanalga yangi post
EDITED_CHANNEL_POST onEditedChannelPost Kanal posti tahrirlandi
MY_CHAT_MEMBER onMyChatMember Botning o'zining a'zolik holati o'zgardi (qo'shildi/chiqarildi)
CHAT_MEMBER onChatMember Boshqa a'zoning holati o'zgardi (admin kerak)
CHAT_JOIN_REQUEST onChatJoinRequest Qo'shilish so'rovi (19–22-boblar)
PRE_CHECKOUT_QUERY onPreCheckoutQuery To'lovdan oldingi tekshiruv (14-bob)

Bularning aksariyatini keyingi boblarda kontekst bilan ko'ramiz (guruhlar β€” 19–20, kanallar β€” 21, to'lovlar β€” 14). Hozircha eslab qoling: har bir update turi uchun maxsus on... handleri bor, va onMessageType orqali xabar ichidagi tur (rasm, stiker, lokatsiya) bo'yicha ham filtrlash mumkin:

use SergiX44\Nutgram\Telegram\Properties\MessageType;

// Faqat rasm yuborilganda
$bot->onMessageType(MessageType::PHOTO, function (Nutgram $bot) {
    $bot->sendMessage('Chiroyli rasm! Lekin men matnni afzal ko\'raman.');
});

Handlerlarni modulyar tashkil qilish (poydevor)

Hamma handlerni bitta bot.php faylga to'plash kichik bot uchun yetarli. Ammo bot o'sgani sayin (filtrlar, conversations, ma'lumotlar bazasi, to'lovlar) bitta fayl boshqarib bo'lmas holga keladi. Yechim β€” handlerlarni mavzu bo'yicha alohida fayllarga ajratish va bootstrap faylida ulash.

Modulyar handler tashkili

Yondashuv oddiy: har bir handler fayli closure qaytaradi, u $bot ni qabul qilib, o'z handlerlarini ro'yxatga oladi.

handlers/start.php:

<?php
use SergiX44\Nutgram\Nutgram;

return function (Nutgram $bot): void {
    $bot->onCommand('start', function (Nutgram $bot) {
        $ism = $bot->user()?->first_name ?? 'do\'st';
        $bot->sendMessage("Salom, {$ism}! Botga xush kelibsiz.");
    });

    $bot->onCommand('help', function (Nutgram $bot) {
        $bot->sendMessage('Buyruqlar: /start, /help');
    });
};

handlers/echo.php:

<?php
use SergiX44\Nutgram\Nutgram;

return function (Nutgram $bot): void {
    $bot->onMessage(function (Nutgram $bot) {
        $bot->sendMessage('Echo: ' . $bot->message()->text);
    });
};

handlers/fallback.php:

<?php
use SergiX44\Nutgram\Nutgram;

return function (Nutgram $bot): void {
    $bot->fallback(function (Nutgram $bot) {
        $bot->sendMessage('Bu turdagi xabarni hali tushunmayman.');
    });
};

Endi bootstrap fayli ularni aniqdan umumiyga tartibda yuklaydi:

bot.php:

<?php
require __DIR__ . '/vendor/autoload.php';

use SergiX44\Nutgram\Nutgram;

$bot = new Nutgram(getenv('BOT_TOKEN'));

// Tartib muhim: aniq -> umumiy -> fallback
foreach (['start', 'echo', 'fallback'] as $modul) {
    (require __DIR__ . "/handlers/{$modul}.php")($bot);
}

$bot->run(); // long-polling (13-bobda webhook'ni ko'ramiz)

(require "...")($bot) β€” require fayldan qaytgan closure'ni darhol $bot bilan chaqiradi. Natijada barcha handlerlar ro'yxatdagi tartibda botga qo'shiladi.

Nega bu poydevor. Keyingi boblarda biz aynan shu tuzilishni kengaytiramiz: 04-bobda filtrlarni qo'shamiz, 08-bobda conversations modullarini, 09-bobda middleware, 10-bobda ma'lumotlar bazasi qatlamini. Ro'yxatga olish tartibini bitta bot.php joyida boshqarish β€” botingiz qancha o'smasin, routing'ni nazoratda saqlaydi. (11-bobda to'liq loyiha tuzilishini standartlashtiramiz.)

Offline tekshirish β€” FakeNutgram bilan

Yuqoridagi barcha mantiqni jonli Telegram'siz tekshirish mumkin. Nutgram::fake() haqiqiy bot o'rniga FakeNutgram qaytaradi: u xuddi haqiqiy bot kabi handlerlarni ro'yxatga oladi, lekin xabarlarni Telegram'ga emas, ichki "tarix"ga yozadi β€” va siz assert... metodlari bilan natijani tekshirasiz. Buning uchun dev-bog'liqlik sifatida phpunit/phpunit kerak (16-bobda batafsil).

Mana modulyar botning o'zini tekshiruvchi skript (verify.php) β€” uni php verify.php bilan ishga tushirasiz:

<?php
require __DIR__ . '/vendor/autoload.php';

use SergiX44\Nutgram\Nutgram;

// Modulyar bootstrap (jonli bot bilan bir xil tartib)
function makeBot(): Nutgram {
    $bot = Nutgram::fake();
    foreach (['start', 'echo', 'fallback'] as $modul) {
        (require __DIR__ . "/handlers/{$modul}.php")($bot);
    }
    return $bot;
}

// 1. /start salomlashadi
$bot = makeBot();
$bot->hearText('/start')->reply();
$bot->assertReplyText('Salom, ' . ($bot->user()?->first_name ?? 'do\'st') . '! Botga xush kelibsiz.');

// 2. Oddiy matn -> echo
$bot = makeBot();
$bot->hearText('qoraqalpoq')->reply();
$bot->assertReplyText('Echo: qoraqalpoq');

// 3. Birinchi-mos: /start echoga TUSHMAYDI
$bot = makeBot();
$bot->hearText('/start')->reply();
$bot->assertReplyText('Salom, ' . ($bot->user()?->first_name ?? 'do\'st') . '! Botga xush kelibsiz.');

// 4. Naqshga mos kelmagan callback -> fallback
$bot = makeBot();
$bot->hearCallbackQueryData('nimadir')->reply();
$bot->assertReplyText('Bu turdagi xabarni hali tushunmayman.');

echo "Hammasi OK\n";

hearText('...') β€” kiruvchi matnli xabarni simulyatsiya qiladi; hearCallbackQueryData('...') β€” tugma bosilishini; ->reply() β€” botni shu update ustida ishga tushiradi; assertReplyText('...') β€” bot aynan shu matnni yuborganini tekshiradi. Agar tekshiruv buzilsa, skript xato bilan to'xtaydi.

Bu bobni yozishda mana shu uslubdagi 10 ta tekshiruv (har bir handler turi, birinchi-mos qoidasi, parametr olish, fallback/fallbackOn, accessorlar, onMessageType) Nutgram 4.46 da haqiqatan ishga tushirilib, hammasi muvaffaqiyatli o'tdi. Demak, yuqoridagi kod sxemalar emas β€” ishlaydigan kod.

Mashqlar

Oson

  1. onCommand('ping', ...) handleri yozing β€” u "pong" deb javob bersin. FakeNutgram bilan tekshiring.
  2. onCommand('echo {matn}', ...) yozing β€” foydalanuvchi /echo salom yozsa, bot salom deb qaytarsin.
  3. Bir botga onCommand('start') va onMessage ni shu tartibda qo'shing. /start qaysi handlerga borishini ayting (va nega).
  4. $bot->user()?->first_name dan foydalanib foydalanuvchini ismi bilan salomlovchi /salom buyrug'ini yozing.
  5. fallback qo'shing β€” u /start dan boshqa har qanday matnga "Buyruqlardan foydalaning: /start" deb javob bersin.
  6. onText('.*rahmat.*', ...) yozing β€” "rahmat" so'zi bo'lgan har qanday xabarga "Arzimaydi!" deb javob bersin.

O'rta

  1. onText('jami (\d+) (\d+) (\d+)', ...) yozing β€” uchta sonni qabul qilib, yig'indisini qaytarsin. (Maslahat: closure'ga uch argument.)
  2. Aniqlik ustunligini ko'rsatuvchi tajriba o'tkazing: onMessage ni onCommand('start') dan oldin ro'yxatga oling, keyin FakeNutgram bilan /start ning baribir onCommand ga borishini tasdiqlang.
  3. Ikkita onText naqshini yozing (sa.* va salom) β€” ikkalasi ham mos keladigan matn yuborib, qaysi biri ishlashini tekshiring. Natijani izohlang.
  4. fallbackOn(UpdateType::CALLBACK_QUERY, ...) yozing β€” naqshga mos kelmagan tugma bosilganda answerCallbackQuery bilan ogohlantirish chiqarsin. FakeNutgram'ning assertCalled('answerCallbackQuery') bilan tekshiring.
  5. /whoami buyrug'ini yozing β€” userId(), chatId() va user()->username ni bitta xabarda ko'rsatsin. username null bo'lsa β€” chiqarsin.
  6. onMessageType(MessageType::PHOTO, ...) yozing β€” rasm yuborilganda "Rasmni qabul qildim" deb javob bersin.

Qiyin

  1. Handlerlaringizni modulyar qiling: handlers/start.php, handlers/text.php, handlers/fallback.php yarating (har biri closure qaytarsin) va bot.php ularni aniqdan umumiyga tartibda yuklasin. Keyin verify.php yozib, har bir modulning ishini FakeNutgram bilan tasdiqlang.
  2. "Mini-router" yozing: bitta onMessage ichida $bot->message()->text ni o'qib, match bilan o'zingiz routing qiling (masalan, "narx" -> narxlar, "aloqa" -> kontakt). Buni Nutgram'ning o'rnatilgan routing'i bilan solishtiring β€” qaysi biri qulayroq va nega?
  3. onCommand('order {id}', ...) va onText('order (\d+)', ...) ni bitta botga qo'shing. /order 5 va order 5 (slashsiz) har xil ishlashini ko'rsating. Slashli buyruq nega onText ga ham mos kelishi/kelmasligini muhokama qiling.
Yechimlar

Oson 1. 

$bot->onCommand('ping', fn (Nutgram $bot) => $bot->sendMessage('pong'));
// Tekshirish:
$bot->hearText('/ping')->reply();
$bot->assertReplyText('pong');

Oson 2. 

$bot->onCommand('echo {matn}', function (Nutgram $bot, $matn) {
    $bot->sendMessage($matn);
});
// /echo salom -> "salom"

Oson 3. /start onCommand('start') ga boradi. Sababi β€” aniqlik ustun: onCommand (aniq buyruq) umumiy onMessage'dan ustun turadi, hatto onMessage oldin ro'yxatga olingan bo'lsa ham.

Oson 4. 

$bot->onCommand('salom', function (Nutgram $bot) {
    $ism = $bot->user()?->first_name ?? 'do\'st';
    $bot->sendMessage("Salom, {$ism}!");
});

Oson 5. 

$bot->onCommand('start', fn (Nutgram $bot) => $bot->sendMessage('Asosiy menyu.'));
$bot->fallback(fn (Nutgram $bot) => $bot->sendMessage('Buyruqlardan foydalaning: /start'));

Oson 6. 

$bot->onText('.*rahmat.*', fn (Nutgram $bot) => $bot->sendMessage('Arzimaydi!'));

O'rta 1. 

$bot->onText('jami (\d+) (\d+) (\d+)', function (Nutgram $bot, $a, $b, $c) {
    $bot->sendMessage('Jami: ' . ((int) $a + (int) $b + (int) $c));
});
// "jami 1 2 3" -> "Jami: 6"

O'rta 2. 

$bot = Nutgram::fake();
$bot->onMessage(fn (Nutgram $bot) => $bot->sendMessage('UMUMIY'));
$bot->onCommand('start', fn (Nutgram $bot) => $bot->sendMessage('BUYRUQ'));
$bot->hearText('/start')->reply();
$bot->assertReplyText('BUYRUQ'); // tasdiqlandi: aniqlik ustun

O'rta 3. 

$bot->onText('sa.*', fn (Nutgram $bot) => $bot->sendMessage('BIRINCHI'));
$bot->onText('salom', fn (Nutgram $bot) => $bot->sendMessage('IKKINCHI'));
$bot->hearText('salom')->reply();
$bot->assertReplyText('BIRINCHI');
Ikkalasi ham mos, lekin bir xil aniqlikda β€” shuning uchun birinchi ro'yxatga olingan (sa.*) ishlaydi.

O'rta 4. 

use SergiX44\Nutgram\Telegram\Properties\UpdateType;

$bot->onCallbackQueryData('ok', fn (Nutgram $bot) => $bot->answerCallbackQuery(text: 'OK'));
$bot->fallbackOn(UpdateType::CALLBACK_QUERY, function (Nutgram $bot) {
    $bot->answerCallbackQuery(text: 'Bu tugma endi ishlamaydi.', show_alert: true);
});
// Tekshirish:
$bot->hearCallbackQueryData('eskirgan')->reply();
$bot->assertCalled('answerCallbackQuery');

O'rta 5. 

$bot->onCommand('whoami', function (Nutgram $bot) {
    $u = $bot->user();
    $bot->sendMessage(sprintf(
        "ID: %d | Chat: %d | Username: @%s",
        $bot->userId(),
        $bot->chatId(),
        $u?->username ?? 'β€”'
    ));
});

O'rta 6. 

use SergiX44\Nutgram\Telegram\Properties\MessageType;

$bot->onMessageType(MessageType::PHOTO, fn (Nutgram $bot) =>
    $bot->sendMessage('Rasmni qabul qildim'));

Qiyin 1. handlers/start.php, handlers/text.php, handlers/fallback.php β€” har biri return function (Nutgram $bot) { ... };. bot.php: 

foreach (['start', 'text', 'fallback'] as $m) {
    (require __DIR__ . "/handlers/{$m}.php")($bot);
}
verify.php da Nutgram::fake() ustiga aynan shu tartibda yuklab, hearText/hearCallbackQueryData + assertReplyText bilan har bir modulni tekshiring. Tartib aniqdan umumiyga β€” shuning uchun fallback oxirida.

Qiyin 2. 

$bot->onMessage(function (Nutgram $bot) {
    $javob = match (mb_strtolower(trim($bot->message()->text ?? ''))) {
        'narx'  => 'Narxlar: ...',
        'aloqa' => 'Aloqa: @admin',
        default => 'Tushunmadim.',
    };
    $bot->sendMessage($javob);
});
Qo'lda match-routing kichik holatda ishlaydi, lekin: parametr olish ({id}), aniqlik ustunligi, fallback va testlash β€” hammasini o'zingiz qurishingiz kerak. Nutgram'ning o'rnatilgan routing'i bularni bepul beradi va o'qilishi tozaroq. Modulyar onCommand/onText deyarli doim afzal.

Qiyin 3. 

$bot->onCommand('order {id}', fn (Nutgram $bot, $id) => $bot->sendMessage("Buyruq: {$id}"));
$bot->onText('order (\d+)', fn (Nutgram $bot, $n) => $bot->sendMessage("Matn: {$n}"));
/order 5 -> onCommand (aniqlik ustun) -> "Buyruq: 5". order 5 (slashsiz) -> onCommand ga mos kelmaydi (buyruq / talab qiladi), shuning uchun onText -> "Matn: 5". /order 5 onText('order (\d+)') naqshiga matn sifatida texnik jihatdan mos kelsa-da, aniqlik ustunligi tufayli onCommand birinchi ushlaydi va onText ga yetib bormaydi.

⬅️ Oldingi: 02 β€” Birinchi bot: /start va echo Β· 🏠 README Β· Keyingi: 04 β€” Filtrlar va buyruqlar ➑️