10 — Validatsiya

⬅️ Oldingi: 09 — Formalar · 🏠 Kitob boshi · Keyingi: 11 — Form Objects ➡️

Bu bobda: foydalanuvchi kiritgan ma'lumotni tekshirishni — validatsiyani — to'liq o'rganamiz. #[Validate] atributi bilan eng oddiy yo'lni, $this->validate() metodini, Blade'da xatolarni @error orqali ko'rsatishni, o'zbekcha maxsus xabarlarni, murakkab holatlar uchun rules() va messages() metodlarini, yozayotgan paytda darhol tekshiradigan real-time validatsiyani va eng muhimi — validatsiya nega doim serverda bo'lishini ko'ramiz. Oxirida to'liq tekshiriladigan "ro'yxatdan o'tish" formasini yig'amiz.

---

Validatsiya nega kerak?

Hayotiy o'xshatish. Tasavvur qiling, siz kechki tadbirga eshik qorovuli (fays-kontrol) qo'ydingiz. Uning vazifasi — kirayotganlarni tekshirish: chiptasi bormi, ismi ro'yxatdami, yoshi yetadimi. Qorovul bo'lmasa, ichkariga xohlagan odam — chiptasizlar ham, ro'yxatda yo'qlar ham — bemalol kirib ketadi va tadbirni buzadi. Validatsiya — sizning dasturingiz eshigidagi aynan shu qorovul. U foydalanuvchi kiritgan ma'lumotni ichkariga (bazaga) qo'yishdan oldin tekshiradi.

Texnik tilda validatsiya — bu foydalanuvchi yuborgan ma'lumot to'g'ri va xavfsizligini tekshirish jarayoni. Bu nima uchun shu qadar muhim? Chunki bitta oddiy haqiqat bor:

Foydalanuvchi kiritgan ma'lumotga HECH QACHON ishonib bo'lmaydi.

Buni doim yodda tuting. Foydalanuvchi:

• maydonni bo'sh qoldirishi mumkin (ism yozmasdan "Yuborish"ni bosadi);
• noto'g'ri ma'lumot kiritishi mumkin (email o'rniga "salom" deb yozadi, yoshi o'rniga "-5");
• bilmasdan xato qilishi mumkin (parolni ikki marta boshqacha teradi);
• ataylab zararli ma'lumot yuborishi mumkin (skript, juda uzun matn, soxta qiymat).

Validatsiyasiz forma — qulfsiz eshik kabi. Tekshiruvsiz bazaga noto'g'ri yoki zararli ma'lumot tushib qoladi, dastur sinadi yoki xavfsizlik teshigi paydo bo'ladi. Shuning uchun har bir forma orqasida validatsiya turishi shart.

09-bobda biz formalar yasagandik va $this->validate([...]) ni qisqacha ko'rgandik. Endi unga to'liq sho'ng'iymiz: Livewire bu vazifani qanday qilib hayratlanarli darajada oson qilishini ko'rasiz.

Laravel validatsiyasi ustiga qurilgan

Livewire validatsiyasi mustaqil narsa emas — u Laravel'ning kuchli validatsiya tizimidan foydalanadi. Ya'ni siz Laravel'da biladigan barcha qoidalar (required, min, max, email, unique va boshqa o'nlab qoida) Livewire'da ham aynan shunday ishlaydi. Livewire faqat ularni komponentga qulay bog'laydi.

---

Eng oddiy yo'l: #[Validate] atributi

Livewire 4 da validatsiyaning eng oddiy va eng ko'p ishlatiladigan yo'li — xususiyat ustiga #[Validate] atributi qo'yish. Atribut — bu xususiyat haqidagi "yorliq", unga "bu maydon shu qoidalarga bo'ysunadi" deb belgi qo'yamiz.

Avvalo atribut sinfini ulashni unutmang:

use Livewire\Attributes\Validate;

So'ng xususiyat ustiga qoidani yozamiz:

#[Validate('required|min:3')]
public $title = '';

Bu yer shuni anglatadi: $title maydoni majburiy (required) va kamida 3 belgi (min:3) bo'lishi shart. Qoidalar bir-biridan | (vertikal chiziq) bilan ajratiladi.

Hayotiy o'xshatish. #[Validate('required|min:3')] — bu maydonga yopishtirilgan kichik chipta kabi: "Bo'sh bo'lmasin, kamida 3 harf bo'lsin". Qorovul (validatsiya) shu chiptani o'qib, qoidaga rioya qilinganini tekshiradi.

Atribut o'zi hech narsa qilmaydi — u faqat qoidani e'lon qiladi. Qoidani haqiqatan ishga tushirish uchun action ichida $this->validate() ni chaqirishimiz kerak (pastda ko'ramiz).

Livewire 3 da qanday edi?

Livewire 3 da ham #[Validate] atributi bor edi va deyarli bir xil ishlardi. Livewire 4 da bu yondashuv asosiy va tavsiya etilgan yo'l bo'lib qoldi. Eski protected $rules = [...] massiv usuli ham hali ishlaydi, lekin atribut — toza va o'qishga qulay.

---

$this->validate() — qoidalarni ishga tushirish

Atribut qoidani e'lon qildi, endi uni ishga solish kerak. Buni action ichida $this->validate() ni chaqirib qilamiz. U barcha #[Validate] qoidalarini bir vaqtda tekshiradi.

Mantiq juda sodda:

• Agar hamma qoida o'tsa — validate() qiymatlarni qaytaradi va kod davom etadi (saqlash sodir bo'ladi).
• Agar birorta qoida o'tmasa — metod aynan shu yerda to'xtaydi, pastdagi kodlar (masalan, bazaga saqlash) umuman ishlamaydi, va xato xabarlari avtomatik ravishda Blade'ga uzatiladi.

{{-- resources/views/components/⚡post-form.blade.php --}}
<?php

use Livewire\Component;
use Livewire\Attributes\Validate;

new class extends Component
{
    #[Validate('required|min:3')]
    public $title = '';

    public $saqlandi = false;

    public function save(): void
    {
        $this->validate();   // <- shu yerda barcha qoida tekshiriladi

        // BU YERGA faqat validatsiya O'TGAN bo'lsa keladi
        // real loyihada: Post::create(['title' => $this->title]);
        $this->saqlandi = true;
    }
};
?>

<div>
    <form wire:submit="save">
        <input type="text" wire:model="title">
        <button type="submit">Saqlash</button>
    </form>

    @if ($saqlandi)
        <p>Muvaffaqiyatli saqlandi!</p>
    @endif
</div>

Bu yerdagi eng muhim tushuncha — validate() "darvoza" vazifasini bajaradi. Agar $title bo'sh yoki 3 belgidan qisqa bo'lsa, validate() chiziqdan o'tkazmaydi: $saqlandi = true qatori bajarilmaydi, "Saqlandi" xabari ko'rinmaydi, foydalanuvchi esa xatosini ko'radi.

Bu komponent jonli Laravel + Livewire v4.3.1 loyihada yaratilib, testdan o'tkazildi: bo'sh maydonda required xatosi, qisqa matnda min xatosi chiqdi; to'g'ri qiymatda esa xatosiz saqlandi.

Validatsiya har doim action boshida

Odatiy tartib shunday: action boshida $this->validate(), keyin saqlash, keyin tozalash/xabar. Validatsiyani oxiriga qoldirsangiz, noto'g'ri ma'lumot allaqachon bazaga yozilib bo'lgan bo'ladi — bu jiddiy xato.

---

Blade'da xatoni ko'rsatish: @error

Validatsiya o'tmaganda Livewire xato xabarlarini avtomatik tayyorlaydi. Endi ularni foydalanuvchiga ko'rsatishimiz kerak — aks holda u nima xato qilganini bilmaydi. Buning uchun Blade'da @error direktivasi ishlatamiz:

<input type="text" wire:model="title">

@error('title')
    <span style="color:#dc2626">{{ $message }}</span>
@enderror

@error('title') shuni anglatadi: "agar title maydonida xato bo'lsa, quyidagini ko'rsat". Ichidagi $message o'zgaruvchisi — o'sha maydonga tegishli xato matni (masalan, "The title field is required.").

Hayotiy o'xshatish. @error — bu maydon yonidagi kichik chiroq. Hamma narsa joyida bo'lsa, chiroq o'chiq turadi. Maydon noto'g'ri bo'lsa, qizil chiroq yonadi va "bu yerda muammo bor" deydi.

Har bir maydon uchun alohida @error qo'yiladi:

<form wire:submit="save">
    <label>Sarlavha</label>
    <input type="text" wire:model="title">
    @error('title') <span style="color:#dc2626">{{ $message }}</span> @enderror

    <label>Matn</label>
    <textarea wire:model="content"></textarea>
    @error('content') <span style="color:#dc2626">{{ $message }}</span> @enderror

    <button type="submit">Saqlash</button>
</form>

Barcha xatolarni birdaniga ko'rsatish

Ba'zan har bir maydon yonida emas, balki formaning yuqorisida barcha xatolar ro'yxatini ko'rsatish qulayroq. Buning uchun $errors o'zgaruvchisidan foydalanamiz (u har bir Livewire view'da avtomatik mavjud):

@if ($errors->any())
    <div style="color:#dc2626">
        <p>Quyidagi xatolarni to'g'rilang:</p>
        <ul>
            @foreach ($errors->all() as $xato)
                <li>{{ $xato }}</li>
            @endforeach
        </ul>
    </div>
@endif

$errors->any() — umuman xato bormi degan savol, $errors->all() — barcha xato matnlari massivi. Ikki uslubni birlashtirib ham ishlatish mumkin: yuqorida umumiy ro'yxat, har maydon yonida aniq @error.

Eslatma

@error va $errors — bular Laravel'ning standart Blade vositalari. Livewire ularni o'zgartirmaydi, shuning uchun agar siz oddiy Laravel formalarini bilsangiz, bu yerda yangi narsa o'rganishingiz shart emas.

---

Bir maydonga bir nechta qoida va bir nechta atribut

Bitta maydonga istalgancha qoida berish mumkin — ularni | bilan ulang:

#[Validate('required|string|min:3|max:255')]
public $title = '';

Bu $title ni: majburiy, matn turida, kamida 3, ko'pi bilan 255 belgi bo'lishini talab qiladi.

Yana bir usul — bir nechta #[Validate] atributini ustma-ust qo'yish. Bu, ayniqsa, har bir qoidaga alohida xabar bermoqchi bo'lganda foydali:

#[Validate('required', message: 'Ism kiritilishi shart')]
#[Validate('min:2', message: 'Ism juda qisqa')]
public $name = '';

Endi maydon bo'sh bo'lsa "Ism kiritilishi shart", qisqa bo'lsa "Ism juda qisqa" chiqadi. Har bir atribut o'z qoidasi va o'z xabarini olib yuradi.

Maslahat

Bitta #[Validate('required|min:2')] ham, ustma-ust ikkita atribut ham bir xil tekshiruvni qiladi. Farqi — xabarlarda. Agar har bir qoidaga boshqacha o'zbekcha matn kerak bo'lsa, ustma-ust atribut qulay; aks holda bitta atributda | bilan birlashtiring.

---

Maxsus (o'zbekcha) xabarlar va maydon nomlari

Standart Livewire xatolari inglizcha bo'ladi: "The title field is required." O'zbekcha kitob uchun bu yaxshi emas. Buni ikki xil tuzatamiz.

1. Maydon nomini o'zbekchalashtirish — as:

as: parametri xato matnidagi maydon nomini almashtiradi. Standart xabar "The title ..." emas, "sarlavha ..." bo'ladi:

#[Validate('required|min:3', as: 'sarlavha')]
public $title = '';

Endi xato matni "sarlavha"ni ishlatadi, lekin qolgan matn ( "is required") hali inglizcha bo'lishi mumkin. as: — eng oson, lekin yarim yo'l.

2. To'liq maxsus xabar — message:

message: butun xato matnini siz yozgan matn bilan almashtiradi — to'liq o'zbekcha:

#[Validate('required', message: 'Sarlavha kiritilishi shart')]
public $title = '';

Endi maydon bo'sh bo'lsa, aynan "Sarlavha kiritilishi shart" chiqadi.

Bir maydonda ham as:, ham message: ishlatish mumkin; lekin to'liq nazorat uchun message: (yoki pastdagi messages() metodi) eng yaxshi tanlov.

Misol — to'liq o'zbekcha forma

#[Validate('required', message: 'Ism kiritilishi shart')]
#[Validate('min:2', message: 'Ism kamida 2 belgidan iborat bo\'lsin')]
public $name = '';

#[Validate('required|email', message: 'To\'g\'ri email manzil kiriting')]
public $email = '';

Bu yerda har bir xato to'liq o'zbekcha, foydalanuvchiga aniq tushunarli.

Bu xabarlar jonli loyihada tekshirildi: maydon bo'sh bo'lganda aynan o'zbekcha matn render qilindi va @error orqali ko'rindi.

---

Murakkab qoidalar uchun: rules() va messages() metodlari

Atribut — soddalik uchun ajoyib. Lekin ba'zi holatlarda qoida dinamik bo'lishi kerak: u boshqa qiymatga bog'liq, yoki Laravel'ning Rule obyektlarini talab qiladi (masalan, "bu email bazada takrorlanmasin, lekin tahrir paytida o'zinikini hisobga olma"). Bunday hollarda atribut o'rniga rules() metodi ishlatiladi.

rules() — bu komponentga qo'shiladigan metod bo'lib, qoidalar massivini qaytaradi:

protected function rules(): array
{
    return [
        'title' => 'required|min:3',
        'email' => ['required', 'email'],
    ];
}

Diqqat qiling: qoidani matn ('required|min:3') sifatida ham, massiv (['required', 'email']) sifatida ham yozish mumkin. Rule obyektlari kerak bo'lganda massiv shakli ishlatiladi:

use Illuminate\Validation\Rule;

protected function rules(): array
{
    return [
        // email bazada takrorlanmasin (yangi yozuv uchun)
        'email' => ['required', 'email', Rule::unique('users', 'email')],
    ];
}

Tahrir (edit) paytida esa foydalanuvchining o'z emaili "takror" deb hisoblanmasligi kerak — buning uchun ->ignore(...):

protected function rules(): array
{
    return [
        'email' => [
            'required',
            'email',
            Rule::unique('users', 'email')->ignore($this->userId),
        ],
    ];
}

Xabarlarni esa messages() metodi beradi. Uning kalitlari maydon.qoida ko'rinishida (nuqta bilan):

protected function messages(): array
{
    return [
        'title.required' => 'Sarlavha kiritilishi shart',
        'title.min' => 'Sarlavha kamida 3 belgidan iborat bo\'lsin',
        'email.required' => 'Email kiritilishi shart',
        'email.email' => 'To\'g\'ri email manzil kiriting',
    ];
}

Bu rules() + messages() juftligi jonli loyihada tekshirildi: save() da $this->validate() ikkala qoidani ham ishlatdi va messages() dagi aynan o'zbekcha matn ("Sarlavha kiritilishi shart") xato sifatida qaytdi.

Qachon atribut, qachon metod?

Holat	Tanlov
Oddiy, qat'iy qoidalar	#[Validate] atributi
Bir nechta soddagina o'zbekcha xabar	atribut + message:
Dinamik qoida (boshqa qiymatga bog'liq)	rules() metodi
Rule::unique(), Rule::in() kabi obyektlar	rules() metodi
Murakkab/ko'p maydonli o'zbekcha xabarlar	messages() metodi

Ehtiyot bo'ling

rules() metodini e'lon qilsangiz, #[Validate] atributlari e'tiborga olinmaydi — Livewire rules() ni ustun ko'radi. Ya'ni ikkalasini bitta maydon uchun aralashtirmang; biri yoki ikkinchisini tanlang.

---

Real-time (jonli) validatsiya

Hozirgacha biz faqat submit paytida tekshirdik. Lekin yaxshi forma foydalanuvchini "Yuborish"ni bosguncha kuttirmaydi — u yozayotgan paytdayoq xatoni ko'rsatadi. Buni real-time validatsiya deymiz.

Hayotiy o'xshatish. Imtihon topshiriqlarini yozib bo'lgach baho olish — bu submit-validatsiya. O'qituvchi yelkangiz osha qarab turib, har bir jumlada "bu yerda xato bor" deb darhol aytib turishi — bu real-time validatsiya. Ikkinchisi foydalanuvchiga yoqimliroq: u xatosini darhol bilib, darhol tuzatadi.

Buning uchun ikki narsa kerak: maydonda #[Validate] qoidasi (boriga ega bo'lishi) va Blade'da wire:model.live (yozayotganda serverga yuborish).

06-bobdan eslang: Livewire 4 da oddiy wire:model deferred (faqat keyingi action'da yuboradi). Real-time tekshiruv uchun esa qiymat darhol serverga borishi kerak, shuning uchun .live qo'shamiz:

<input type="text" wire:model.live="title">
@error('title') <span style="color:#dc2626">{{ $message }}</span> @enderror

Endi foydalanuvchi har harf yozganda qiymat serverga boradi. Lekin xato tekshiruvini ham ishga tushirish kerak. Buni ikki usulda qilamiz.

1-usul: wire:model.live.blur + atribut (eng oson)

wire:model.live.blur — qiymat foydalanuvchi maydondan chiqqanda (boshqa joyga bosganda) yuboriladi. Bu real-time tajriba beradi, lekin har harfda emas — shuning uchun serverga kamroq yuk:

<input type="text" wire:model.live.blur="title">
@error('title') <span style="color:#dc2626">{{ $message }}</span> @enderror

Livewire 4 da #[Validate] qoidasiga ega maydon .live bilan yangilanganda, validatsiya avtomatik ishlaydi va o'sha maydonning xatosi darhol ko'rinadi.

2-usul: updatedXxx() hook + validateOnly() (aniq nazorat)

Agar har bir maydon yangilanganda faqat o'sha maydonni tekshirmoqchi bo'lsangiz, 08-bobdan bilgan updated-hookdan foydalaning. updatedTitle() — $title o'zgarganda avtomatik chaqiriladigan metod:

public function updatedTitle(): void
{
    $this->validateOnly('title');   // faqat 'title' ni tekshiradi
}

Bu yerda muhim farq bor:

• $this->validate() — barcha maydonlarni tekshiradi. Submit paytida ideal.
• $this->validateOnly('title') — faqat bitta maydonni tekshiradi. Real-time paytida ideal — chunki foydalanuvchi hali "Email"ni to'ldirmagan bo'lsa ham, faqat hozir yozayotgan "Sarlavha"sigina tekshirilsin, qolgan bo'sh maydonlar uchun xato chiqmasin.

Hayotiy o'xshatish. validate() — butun blankni tekshiruvchi qorovul. validateOnly('title') — faqat bitta katakka qaragan tekshiruvchi. Foydalanuvchi hali ikkinchi katakka yetmaganida birinchisinigina baholash adolatliroq.

Bu jonli loyihada tekshirildi: wire:model.live.blur bilan bog'langan maydonga 2 belgili qisqa qiymat kiritilganda, updatedUsername() ichidagi validateOnly() darhol min xatosini chiqardi — submit kutmasdan.

Aralash strategiya — eng yaxshi tajriba

Amaliyotda eng yoqimli forma ikkalasini birlashtiradi: har maydon wire:model.live.blur bilan yozayotganda tekshiriladi, "Yuborish" tugmasi esa $this->validate() bilan hamma narsani oxirgi marta tekshiradi. Shunda foydalanuvchi xatosini erta ko'radi, lekin hech narsa nazoratdan chetda qolmaydi.

---

resetValidation() — xatolarni tozalash

Ba'zan xato xabarlarini qo'lda o'chirib tashlash kerak bo'ladi. Masalan, foydalanuvchi "Bekor qilish" tugmasini bossa yoki formani yangidan boshlasa, eski qizil xatolar ekranda osilib qolmasligi kerak. Buning uchun $this->resetValidation():

public function bekorQil(): void
{
    $this->reset();             // maydon qiymatlarini boshlang'ich holatga
    $this->resetValidation();   // xato xabarlarini ham tozalaydi
}

E'tibor bering: 09-bobdan bilgan $this->reset() faqat qiymatlarni tozalaydi, ekrandagi xato xabarlarini emas. Shuning uchun ko'pincha ikkalasi birga ishlatiladi.

resetValidation() ni argumentsiz chaqirsangiz, barcha xatolarni tozalaydi; bitta maydon nomini bersangiz — faqat o'shanikini:

$this->resetValidation('email');   // faqat email xatosini o'chiradi

Bu jonli loyihada tekshirildi: save() xato bergach ekranda xato bor edi; resetValidation() chaqirilgach assertHasNoErrors() — ya'ni xatolar tozalandi.

validate() vs validateOnly() vs resetValidation()

• validate() — barchasini tekshir (submit'da).
• validateOnly('x') — faqat bittasini tekshir (real-time'da).
• resetValidation() — tekshirma, mavjud xatolarni o'chir (bekor qilish/qayta boshlashda).

---

Xavfsizlik: validatsiya HAR DOIM serverda

Bu bo'lim — butun bobning eng muhim qoidasi. Diqqat bilan o'qing.

Xavfsizlik — buni hech qachon unutmang

Validatsiya har doim serverda bo'lishi shart. HTML'dagi required, maxlength, type="email" kabi mijoz tomonidagi (client-side) tekshiruvlar faqat qulaylik uchun — ular himoya emas.

Nega? Chunki HTML tekshiruvlari faqat brauzerda ishlaydi, brauzerni esa foydalanuvchi to'liq nazorat qiladi. Tajribali (yoki yomon niyatli) odam:

• brauzer "Developer Tools" orqali required atributini bir soniyada o'chirib tashlashi;
• formani umuman ochmasdan, to'g'ridan-to'g'ri serverga so'rov yuborishi;
• JavaScript'ni o'chirib qo'yishi mumkin.

Ya'ni HTML validatsiyasi — eshikdagi "Iltimos, taqillating" yozuvi kabi: xushmuomala odamlar rioya qiladi, lekin u eshikni qulflamaydi. Server validatsiyasi esa — haqiqiy qulf. Livewire'da $this->validate() aynan serverda ishlaganligi uchun u ishonchli himoya beradi.

Hayotiy o'xshatish. HTML required — do'kon eshigidagi "Yoshingiz 18 dan oshganmi?" degan yozuv. Server validatsiyasi — kassada hujjatni tekshiradigan sotuvchi. Yozuvni hamma ham o'qimaydi yoki rost javob bermaydi; kassadagi tekshiruvni esa chetlab o'tib bo'lmaydi.

Demak, qoida sodda: HTML tekshiruvlarini qulaylik uchun qo'shing (foydalanuvchiga yordam beradi), lekin hech qachon ularga ishonmang — haqiqiy himoya doim $this->validate() orqali serverda bo'ladi. Xavfsizlik mavzusini 23-bobda yanada chuqurroq ko'rasiz.

---

Keng ishlatiladigan qoidalar

Laravel'da o'nlab qoida bor, lekin amalda eng ko'p ishlatiladigani — bir hovuch. Quyida ularning jadvali:

Qoida	Vazifasi	Misol
required	Maydon bo'sh bo'lmasin	'required'
nullable	Bo'sh bo'lishi mumkin (ixtiyoriy)	'nullable\|email'
min:n	Kamida n belgi/qiymat	'min:3'
max:n	Ko'pi bilan n belgi/qiymat	'max:255'
email	To'g'ri email formati	'required\|email'
numeric	Faqat son	'numeric'
integer	Butun son	'integer\|min:0'
string	Matn turida	'string\|max:100'
confirmed	Tasdiq maydoniga mos kelsin	'confirmed'
same:field	Boshqa maydonga teng	'same:password'
unique:jadval	Bazada takrorlanmasin	'unique:users,email'
in:a,b,c	Ruxsat etilgan qiymatlardan biri	'in:erkak,ayol'
url	To'g'ri URL	'nullable\|url'
image	Rasm fayli	'image\|max:1024'

confirmed qoidasi jonli loyihada tekshirildi: #[Validate('required\|confirmed')] public $password qoidasi $password_confirmation maydoni bilan solishtirildi — qiymatlar har xil bo'lsa confirmed xatosi, teng bo'lsa xatosiz o'tdi.

confirmed qanday ishlaydi?

confirmed qoidasi maydon nomiga _confirmation qo'shilgan sherik maydonni qidiradi. Ya'ni password uchun password_confirmation xususiyati bo'lishi kerak. Agar nomlar mos kelmasa, same:password qoidasidan foydalaning. To'liq qoidalar ro'yxati Laravel hujjatlarida — bu jadval eng kerakli minimumdir.

---

To'liq misol: ro'yxatdan o'tish formasi

Endi hamma narsani birlashtiramiz: real-time tekshiruv (.live.blur), submit validatsiyasi (validate()), o'zbekcha xabarlar, confirmed qoidasi va @error. Bu — haqiqiy loyihalarda ishlatiladigan to'liq ro'yxatdan o'tish formasi.

Bu komponent jonli Laravel + Livewire v4.3.1 loyihada yaratilib, test bilan tekshirildi: bo'sh maydonlarda required xatolari, qisqa nomda min, mos kelmagan parolda confirmed/same xatosi chiqdi; barcha maydon to'g'ri bo'lganda esa xatosiz "saqlandi". Real-time paytida validateOnly() darhol ishladi.

{{-- resources/views/components/⚡royxat-form.blade.php --}}
<?php

use Livewire\Component;
use Livewire\Attributes\Validate;

new class extends Component
{
    #[Validate('required|min:3', as: 'foydalanuvchi nomi')]
    public $username = '';

    #[Validate('required|email')]
    public $email = '';

    #[Validate('required|min:6')]
    public $password = '';

    #[Validate('required|same:password', message: 'Parol tasdig\'i mos kelmadi')]
    public $password_confirmation = '';

    public $tugatildi = false;

    // real-time: foydalanuvchi nomini yozayotganda darhol tekshir
    public function updatedUsername(): void
    {
        $this->validateOnly('username');
    }

    public function save(): void
    {
        // submit: HAMMA maydonni oxirgi marta tekshir
        $this->validate();

        // real loyihada: User::create([... Hash::make($this->password) ...]);
        // (parolni HECH QACHON ochiq saqlamang — 09 va 23-bobga qarang)

        $this->reset();             // qiymatlarni tozala
        $this->resetValidation();   // xatolarni ham tozala
        $this->tugatildi = true;
    }
};
?>

<div>
    <form wire:submit="save">
        {{-- foydalanuvchi nomi: real-time (.live.blur) --}}
        <label>Foydalanuvchi nomi</label>
        <input type="text" wire:model.live.blur="username">
        @error('username') <span style="color:#dc2626">{{ $message }}</span> @enderror

        {{-- email: submit'da tekshiriladi (deferred) --}}
        <label>Email</label>
        <input type="email" wire:model="email">
        @error('email') <span style="color:#dc2626">{{ $message }}</span> @enderror

        {{-- parol --}}
        <label>Parol</label>
        <input type="password" wire:model="password">
        @error('password') <span style="color:#dc2626">{{ $message }}</span> @enderror

        {{-- parol tasdig'i: same:password --}}
        <label>Parolni takrorlang</label>
        <input type="password" wire:model="password_confirmation">
        @error('password_confirmation') <span style="color:#dc2626">{{ $message }}</span> @enderror

        <button type="submit" wire:loading.attr="disabled">
            <span wire:loading.remove>Ro'yxatdan o'tish</span>
            <span wire:loading>Tekshirilmoqda...</span>
        </button>
    </form>

    @if ($tugatildi)
        <p style="color:#16a34a">Tabriklaymiz! Siz ro'yxatdan o'tdingiz.</p>
    @endif
</div>

Uni sahifaga qo'yish uchun route (04-bobdan):

// routes/web.php
use Illuminate\Support\Facades\Route;

Route::livewire('/royxat', 'royxat-form');

Bu formada siz bobning hamma bilimini ko'rasiz:

• #[Validate] atributlari — har maydon o'z qoidasi bilan.
• as: (maydon nomi) va message: (to'liq o'zbekcha xabar).
• same:password — parol tasdig'i ([confirmed] o'rnida aniq maydonga ko'rsatish).
• Real-time: wire:model.live.blur + updatedUsername() ichida validateOnly().
• Submit: $this->validate() hammasini tekshiradi — darvoza vazifasi.
• Tozalash: reset() + resetValidation() birga.
• @error — har maydon yonida xato matni.
• wire:loading — so'rov paytida tugma "Tekshirilmoqda..." bo'ladi (batafsil — 20-bob).

Tekshirib ko'ring

Bu formani jonli loyihangizda ishga tushiring. Avval hamma maydonni bo'sh qoldirib "Ro'yxatdan o'tish"ni bosing — barcha xatolarni ko'ring. So'ng "Foydalanuvchi nomi"ga 2 ta harf yozib boshqa joyga bosing (blur) — min xatosi darhol chiqishini kuzating. Oxirida hammasini to'g'ri to'ldirib, parollarni har xil yozing — same xatosi qanday ishlashini tekshiring.

---

Xulosa

• Validatsiya — foydalanuvchi ma'lumotini bazaga qo'yishdan oldin tekshirish. Foydalanuvchi kiritgan ma'lumotga hech qachon ishonib bo'lmaydi (bo'sh, noto'g'ri, zararli bo'lishi mumkin).
• Eng oddiy yo'l — xususiyat ustiga #[Validate('required|min:3')] atributi (use Livewire\Attributes\Validate;).
• Action ichida $this->validate() barcha qoidalarni ishga soladi: o'tmasa metod to'xtaydi, xatolar Blade'ga uzatiladi — bu "darvoza" vazifasi.
• Blade'da xatolar @error('maydon') {{ $message }} @enderror bilan, barchasi esa $errors->all() orqali ko'rsatiladi.
• O'zbekcha xabar uchun as: (maydon nomi) va message: (to'liq xabar); murakkab/ko'p holatda messages() metodi.
• Dinamik qoidalar va Rule::unique(...)->ignore(...) kabi obyektlar uchun rules() metodi ishlatiladi (atributni almashtiradi).
• Real-time validatsiya: wire:model.live / .live.blur + qoida; updatedXxx() ichida $this->validateOnly('x') faqat o'sha maydonni tekshiradi.
• resetValidation() xato xabarlarini tozalaydi (reset() faqat qiymatlarni tozalaydi — ikkalasi ko'pincha birga).
• Eng muhimi: validatsiya har doim serverda. HTML required faqat qulaylik, himoya emas — haqiqiy himoya doim $this->validate().

Amaliy mashqlar

1. Oddiy izoh formasi (oson). Bitta textarea (xabar) maydonli forma yarating. Unga #[Validate('required|min:10')] qo'ying. Submit'da validate() chaqiring va @error bilan xatoni ko'rsating. Bo'sh va qisqa matn kiritib, xatolar to'g'ri chiqishini tekshiring.

2. O'zbekcha xabarlar (oson). 1-mashqdagi formaga message: parametri orqali to'liq o'zbekcha xato matnlari qo'shing ("Izoh kiritilishi shart", "Izoh kamida 10 belgidan iborat bo'lsin"). Standart inglizcha xabar o'rniga sizning matningiz chiqishini ko'ring.

3. Parol tasdig'i — confirmed (o'rta). Ikki parol maydonli forma yarating: password (required|min:6|confirmed) va password_confirmation. Parollarni har xil kiriting va confirmed xatosi chiqishini, keyin bir xil kiritib xato yo'qolishini tekshiring. _confirmation sherik maydon nomi qoidasini eslang.

4. Real-time tekshiruv (o'rta). username maydoniga #[Validate('required|min:3')] va wire:model.live.blur qo'ying. updatedUsername() hookida validateOnly('username') chaqiring. Maydonga 2 ta harf yozib boshqa joyga bosing — xato darhol chiqishini, 3 belgidan ko'p yozsangiz yo'qolishini kuzating.

5. Email noyobligi — rules() + Rule::unique (qiyin). Ro'yxatdan o'tish formasida rules() metodi yozing va emailga Rule::unique('users', 'email') qoidasini qo'ying (use Illuminate\Validation\Rule;). Bazada allaqachon mavjud emailni kiritib, "bu email band" xatosi chiqishini tekshiring. So'ng messages() metodi bilan bu xatoni o'zbekchalashtiring.

---

⬅️ Oldingi: 09 — Formalar · 🏠 Kitob boshi · Keyingi: 11 — Form Objects ➡️